2019 An Dùbhlachd: Cladach, bàtaichean is iasgach / Dec. Shore, boats & fishing

Le seaboardgàidhlig

This month I’ve picked out a batch of Seaboard words connected to the shore, boats and fishing. (Thanks as usual to all the many contributors!) The vast majority are from Gaelic, as usual, even though local pronunciation often varies from that given in dictionaries. I haven’t been able to track down the roots of one or two, so any help with these would be appreciated. And I’m no expert on technical terms for boat parts etc, despite the best efforts of Bruce and Hugh, so please excuse (and correct) any inaccuracies! Please send any further contributions on this or any other subject to me, or just hand them in to the Hall.

Before I forget, I have also left in the Hall office a reference copy of a new booklet just published by Seòsamh Watson, the Irish professor who conducted interviews and research on Gaelic in the Villages over several years, especially with Bell Ann and Dolly. The booklet is called Boats, Bibles and Boyans, and is a collection of some of Seòsamh’s articles on the Seaboard, especially Gaelic-related. (Mìle taing to him for sending that on.)  Do ask there if you’re interested in seeing it.  A few people have their own copies, so would maybe lend them out. I don’t think the book is commercially available just now.

Shore

Cladach – coastline, shore

-mara – of the sea, of the tide (muir = sea), e.g. eun-mara – seabird; làn-mara – full/high tide; muc-mhara – a whale (sea pig!); maighdeann-mhara – mermaid.

Taigh na Mara – Sea House; Sùil na Mara – Eye of the Sea /
gateway to the sea

Stralyach 
=stràilleach – pile of seaweed on the shore  (pron. straw-lyach)

tungle – local pronunciation of Eng. /Scots Tangle,
large edible seaweed with thick stalk and strap-like fronds

a porsht – a wee landing place. Gaelic: port, pron. porsht,
a port or landing-place

gannach meen = gainmheach mìn, fine sand (pron. ganyach
meen
)

There’s a big suik on today – a big swell. Scots souk
= suck, Gaelic sùghadh (soo-ugh)– a sucking, swell, the motion of the
sea

Maighstir-cala – harbourmaster

Boat parts

Kennacracken /  Ceann a’ chrataich – seat end support in boat (top end of curved beam running up inside side of boat under seat)  G: ceann – head, top, end; cratach – back or side of a person.

Mash-crosh / mais-crois – footboard when rowing. G:
maide-crois. maide – wood, stick, beam; crois – crutch or cross (match-eh-crosh)

Thaft – seat across coble (  G. tobhta, pron. approx.. tofta,
Eng./Scots Taft or thaft = thwart, rower’s bench)

Jalup – pin for the oars.   G: dealg – pin, wire, skewer (pron. jalluk)

Rollack – rowlock. 
G: rolag

Tallip – rowlock  
G: talb – protuberance; rowlock (pron. tallup)

Fishing

Pockan-mor = pocan-mara – the sea-bag, a cloth bag
with the fisherman’s food for the trip.

Croick – a stand for a creel.  Croich; gallows, cross

Dreichie – a small boat-anchor  (no origin found)

Cleep /cleap / clape = Gaelic: clip (pron. cleep)
– a hand-hook or gaffe for bringing in larger fish, lobsters or even a net.

Clye / clie – a creel, lobster-pot. Local
pronunciation of Gaelic cliabh (clee-av)

Boicho the line – baiting . G: biathadh, pron. bee-ach-ugh
or bee-ach-oo.

Raku the line– redd, clean, disentangle.   Possibly from G: ràcadh – raking; or racadh, a variant of sracadh – ripping, cutting apart; or even rèitich – redding

Plàtach – rush mat for placing the line on while
baiting etc. G: plàt – woven material from rushes or straw

Bothan, pron. bo-an or bo-han, a shed
or bothy, e.g. for storing nets or for smoking fish.

Strachail, strachu – a jerk or tug, e.g. when a fish was on the line, or a pull or rip in a jumper or net. Probably from Gaelic: streachail – lacerate; sracadh – tear (pron. sdrach-ugh/oo)

Kaip /caib / ceap – spade for digging lug.  G: caibe – spade, mattock

Biarst / bearst – a square frame round which a
handline was wound.  G: beairt, pron. byarsht
– generally equipment or tackle, or a contraption, frame. Beairt-iasgaich –
fishing tackle; beairt-fhighe – a loom.

Scountack / scountag – a (short?) fishing line.
“Baiting the scountag”, “I’m going to put out the scountag”. No definite origin
found so far but a very common Seaboard word. 
Possible connections to Gaelic sgann – membrane (skown); or
busgainte – baited (boos-kantch-eh)

Did you catch anything? Nothing but the gorst! (i.e. no fish at all).  G: gort, pron. gorsht – famine.


Tadhail air seaboardgàidhlig

Powered by WPeMatico

An leadraigeadh mu dheireadh

Le Steaphan

San Dàmhair am-bliadhna, dh’aontaicheadh lagh ùr ann an Alba a tha a’ casg dèiseagan le neach sam bith, pàrantan ann no às, do chloinn. Bha sgleogadh air a thoirmeasg mu thràth. Seo agaibh sùil air an lagh ùr agus an t-àite aig Alba gu h-eadar-nàiseanta a thaobh staid nan laghan a tha a’ cumail dìon air clann is òigridh.

Chan fhada o bhiodh gillean beaga Albannach ag ràdh “gheibh mi mo leadraigeadh” ri an caraidean agus iad an dèidh bhith air an glacadh ri miastadh san sgoil no àiteigin anns a’ bhaile. Uaireannan, thilleadh fear dhiubh o ‘Latha Mòr na Cunntais’ aig an dachaigh a dh’innse an naidheachd mun pheanas a fhuair e – ge be an e leadraigeadh, sgoladh teanga, no èirig a bh’ aige ri phàigheadh ann an riochd obair-taighe no peanas eile.

An-diugh, tha mi an dùil nach eil, air neo, nach bi gillean Albannach cho eòlach air “leadraigeadh” mar pheanas airson mì-mhoidh no miastaidh o seo a-mach ri linn ’s gun deach sgleogadh cloinne a thoirmeasg ann an Alba bho chionn greis. Is fhada o bha strap na sgoile air a chasg fon lagh, agus ged a tha cuimhne agam gum b’ e mo bhràthair (a tha 5 bliadhna nas sine na mi fhìn) fear dhen fheadhainn mu dheireadh a fhuair sràcan ann an àrd-sgoil a’ bhaile againne, nuair a ràinig mi fhìn ’s mo bhràthair as òige an sgoil na dhèidh, cha robh sgeul air tàthas, strap no beilt agus chan aithne dhomh fhìn cò ris a bha e coltach.

Chaidh sgleogadh don cheann a bhacadh ann an Alba roimhe seo, ach bha dèiseagan ceadaichte gus  Dàmhair na bliadhna seo mus do chuir riaghaltas na h-Alba às don t-saorsa aig pàrantan boiseag a thoirt air màsan an cuid cloinne. Leugh mi an ceann-naidheachd ag ràdh gum b’ e Alba “a’ chiad phàirt dhen R.A.” gus dèiseagan a chasg fon lagh. Cha robh na faclan seo feumail ge-tà, oir chan iongnadh idir e ged a b’ e Alba “a’ chiad phàirt” dhen rìoghachd gus lagh sìobhalta eile a chur an sàs air thoiseach air riaghaltas na làimhe-deise shìos ann an tòin Shasainn.

Bha mi fhìn ag iarraidh fiosrachadh air dè an t-àite aig Alba ann an seagh eadar-nàiseanta a thaobh peanasan corporra; agus fhuair mi a-mach gur e Alba an 58mh dùthaich air an t-saoghal a-nis gus gach seòrsa sgleogadh cloinne a chrosadh do phàrantan fon lagh. Tha sgleogadh cloinne de sheòrsa sam bith air a thoirmeasg gu laghail le 22 à 28 de nàiseanan Eòrpach a-cheana. Bhac an Fhraing dèiseagan air cloinn san Iuchar am-bliadhna. Ach, se an t-Suain a tha am broilleach na cuideachd bhon a bhac iadsan peanasan corporra do an cuid cloinne ann an 1979!

Sann caran fadalach a tha Alba an coimeas ri gu leòr nàiseanan eile. A dh’aindeoin sin, sann air thoiseach air Sasainn agus a’ Chuimrigh a tha an dùthaich againn, oir tha iadsan a’ ceadachadh sgleogadh no dèiseagan ma thèid an cleachdadh le “neart reusanta” – rud a tha gam fàgail air dheireadh air dùthchannan ann an Afraga, Ameireaga a Deas agus na h-Innseachan ´s Àisia. Agus, dè th’ ann an “sgleogadh reusanta” co-dhiù do phàiste no do sgoilear nach do ruig inbhe fhathast far am faod iad reusanachadh leis an duine mhòr a tha air tì sgleog a thoirt dhaibh?

Ma sgleogas mise neach – inbheach – a tha ri mì-mhodh no a chuir diomb orm airson adhbhar air choireigin, chan fhaigh mi às ann an cùirt-lagha leis an leisgeul gur e “sgleog reusanta” a bh’ ann. Thog pàrantan airson “Bi reusanta, Albainn” a’ phuing gun robh clann air an dìon o dhroch-dhìol le inbhich orra mar-thà agus nach robh e ceart boiseag aotrom don mhàs le pàrant cùramach a shuidheachadh aig an aon ìre ri dòrn ann an toll na cluaise, breaban is dochannan eile dhen t-seòrsa sin. Ach cò a chuireadh an aghaidh a’ Phrìomh Mhinistear agus a ministearan san riaghaltas, nuair a thuirt iad gum biodh “an aon dìon cheudna air clann fon lagh ´s a tha air inbhich an-drasta” leis an achd ùr seo? Nuair a chuirte an cèill mar sin e, chan eil a dha dhòigh air nach eil iad ceart a dh’aindeoin ’s gu bheil a’ mhòr-chuid de phàrantan a bheireadh dèiseag aotrom do am pàiste cùramach, coibhneil, gràdhach.

San Iapan, far a bheil mi a’ fuireach agus fhad ´s as aithne dhomh, chan eil lagh sònraichte ann a’ casg sgleogadh no boiseagan do chloinn no do sgoilearan le pàrantan agus tidsearan. Gidheadh, bho sgaoil naidheachdan o chionn ghoirid mu chùisean san robh pàrantan ri fòirneart air pàistean beaga truagha, agus cùisean san robh luchd-teagaisg sradagach a’ cumail smachd air sgoilearan le làmhachas-làidir is burraidheachd, tha an riaghaltas a-nis a’ beachdachadh air sgleogadh cloinne sam bith a thoirmeasg fon lagh.

Seallamaid air clàr eadar-nàiseanta de na dùthchannan a chaisg a h-uile peanas corporra agus dè a’ bhliadhna:

• Bhon 1mh latha dhen Dàmhair, 58 dùthchannan
o 1979:An t-Suain
o 1983:An Fhionnlann
o 1987:Nirribhidh
o 1989:An Òstair
o 1994:Cìopras
o 1997:An Danmhairg
o 1998:Croatia, Latvia
o 2000:A’ Ghearmailt, Bulgaria, Israel
o 2002:Turcmanastàn
o 2003:Innis-tìle
o 2004:Romàinia, an Ugràin
o 2005:An Ungair
o 2006:A’ Ghrèig
o 2007:Na Tìrean Ìsle, Sealann Nuadh, a’ Phortagail, Uruguaidh, Venezuela, An Spàinn, Togo
o 2008:Costa Rìcea, A’ Mholdobha, Lugsamburg, Lichtenstein
o 2010:A’ Phòlainn, Tuinisea, Ceinia, Poblachd Dheamocratach na Congo, Albàinia
o 2011:Sudàn a Deas
o 2013:Masadonia, Honduras, Cape Verde
o 2015:Benan, Èirinn, Pearù
o 2016:Mongòilia, Paraguaidh, An t-Slòbhain, Am Monadh Neagrach
o 2017:An Liotuain
o 2018:Neapàl
o 2019:A’ Chosobho, An Fhraing, Afraga a Deas, A’ Chairtbheil (Georgia)
 (Iomradh)ALBA(2019)

 

•Iomradh:Susan H. Bitensky, Corporal Punishment of Children: A Human Rights Violation, Transnational Publishers, New York, 2006 agus Global Initiative to End All Corporal Punishment of Children

 

Le Steaphan Mac Risnidh

Share


Tadhail air

Powered by WPeMatico

Rathad-iarainn Gibraltar

Le alasdairmaccaluim

Fhuair mi leabhar inntinneach a-mach às an leabharlann bho chionn goirid mu thrèanaichean caol-ghèidse (narrow gauge).

narrow gauge

Nuair a smaoinicheas sinn air rathaidean-iarainn caol-ghèidse, mar as trice, bidh sinn a’ smaoineachadh air thrèanaichean beaga brèagha a-mach air an dùthaich – a’ Ffestiniog, an Talyllyn, an Corris agus mar sin air adhart.

Anns an leabhar Narrow Gauge Locomotives le Anthony Coulls, tha an t-ùghdar a’ coimhead air loidhnichean is locothan nach eil a cheart cho ainmeil no romansach – loidhnichean bathair ann am mèinnein is cuaraidhean agus eile.

San leabhar, ionnsaich mi gu bheil Taigh-tasgaidh Caol-ghèidse ann an Irchester, Northamptonshire anns a bheil tòrr eisimpleirean de na locothan den t-seòrsa seo.

Thug mi sùil air an làraich-lìn aca agus tha fiosrachadh mu loco a th’ aca air a bheil ‘An Rock’.

img_1066

‘The Rock”, Taigh-tasgaidh Caol-ghèidse Irchester (Bho Wikipedia commons)

Fhuair mi a-mach gun d’fhuair e a ainm bhon Rock of Gibraltar far an robh e ag obair uair.

Ged a tha ùidh mhòr agam ann an rathaidean-iarainn agus Tìrean Breatannach Thall-thairis (British Overseas Territories), cha robh càil a dh’fhios agam gun robh rathaidean-iarainn ann an Gibraltar uair.

img_1067

Bha lìonra gu math mòr de rathaidean-iarainn caol-ghèidse ann an Gibraltar airson bathair uair le còrr is 17 mìle de thrac anns na docaichean.

Cha robh trèanaichean luchd-siubhail no ceangal-rèile leis an Spàinn ann riamh.

Ach ged nach eil rathad-iarainn sam bith air fhàgail, tha “an Rock” fhathast a’ ruith ann an Northamptonshire.

1280px-Flag_of_Gibraltar.svg

Alasdair


Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Powered by WPeMatico

Sgolpaig… agus an t-àm ri teachd

Le Bella Caledonia Editor

In this month’s column Fiona MacIsaac looks at issues around prioritising large scale industrial projects in fragile rural areas – in this case the proposed Spaceport in Sgolpaig in North Uist. While on the surface this seems like it could be a positive development for the area, the project is not without glaring problems – […]

Tadhail air Ghetto na Gàidhlig – Bella Caledonia

Powered by WPeMatico

Carson nach eil barrachd rathaidean-iarainn glèidhte ann an Èirinn? #Gàidhlig #gaelic #cleachdi

Le alasdairmaccaluim

Gach bliadhna eadar an Nollaig agus a’ bhliadhna ùr bidh mi a’ dol air turas rèile sònraichte. Am-bliadhna, bidh mi a’ dol gu Rathad-iarainn Dhún Phádraig agus Chontae an Dúin (the Downpatrick and County Down Railway) ann an Èirinn.

Tha mi uamhasach dèidheil air Èirinn agus rathaidean-iarainn na h-Èireann agus tha mi air a bhith air gach rathad-iarainn ann an lìonra Northern Ireland Railways agus air beagan ann an Lìonra Iarnród Éireann. A-nis, tha mi airson a dhol air an aon rathad-iarainn gèidse-choitcheann (standard gauge) ann an Èirinn air fad.

80 Class Thumper – tha fear aca glèidhte ann an Dún Pádraig a-nis

Tha e caran iongantach nach eil ach aon dhiubh ann an Èirinn. Rinn mi beagan rannsachaidh air àireamh nan rathaidean-iarainn gèidse-chotcheann glèidhte ann am Breatainn is Èirinn agus seo  mar a tha an suidheachadh:

1024px-Flag_of_England.svg Sasainn 68
A;ba bratach Alba

 

7
1200px-Flag_of_Wales_(1959–present).svg A’ Chuimrigh

 

5
800px-Flag_of_Cornwall.svg A’ Chòrn

 

2

Tha sluagh tòrr nas motha ann an Sasainn agus mar sin, bhiodh tu an dùil gum biodh tòrr a bharrachd ann an Sasainn ach tha e daonnan a’ cur iongnadh orm gu bheil nas lugha ann an Èirinn na ann an Alba,  a’ Chuimrigh no fiù ’s a’ Chòrn.

Seo cuid de na h-adhbharan airson seo nam bheachd:

Chaidh tòrr de na rathaidean-iarainn a dhùnadh na bu thràithe ann an Èirinn na ann am Breatainn. Chaidh an sgrios as miosa air rathaidean-iarainn Bhreatainn a dhèanamh eadar meadhan agus deireadh nan 1960an ach chaidh tòrr de na gearraidhean ann an Èirinn a dhèanamh na bu thràithe, gu sònraichte ann an Èirinn a Tuath far nach robh riaghaltas Stormont idir taiceil ris na rathaidean-iarainn. Thachair seo mus robh eisimpleir ann de rathaidean-iarainn glèidhte agus aig àm nuair nach robh cus airgead saor aig daoine ann an Èirinn no Breatainn.

Cha b’ ann gus na 1950an a chaidh a’ chiad rathad-iarainn glèidhte ann am Breatainn ath-fhosgladh – an Talyllyn sa Chuimrigh – agus b’ e loidhne phrìobhaideach chaol-ghèidse bheag a bha sin. Cha b’ ann gus na 1960an a chaidh a’ chiad rathad-iarainn gèidse-choitcheann a ghlèidheadh ann am Breatainn. B’ e seo am Bluebell Railway, ann an Sussex, Sasainn. Dh’fhosgail e ann an 1960 – a’ chiad rathad-iarainn gèidse-choiteann glèidhte san t-saoghal!

Gèidse – tha gèidse-choitcheann na h-Èireann (5’3”) eadar-dhealaichte ri gèidse-coitcheann sa chòrr den t-saoghal (4’8 ½“). Bha sin a’ fàgail nach gabhadh trèanaichean a cheannach bho dhùthchannan eile airson loidhnichean ann an Èirinn.

Cha robh Dai Woodman Èirinneach ann – Nuair a chaidh tòrr de na h-einnseanan smùid san RA a chur a-mach à seirbheis, chaidh tòrr aca a cheannach le gàradh-scrap Dai Woodman anns Y Barri anns a’ Chuimrigh. Cheannaich e na ceudan de locothan agus an uair sin, an àite a bhith gam briseadh sìos, chùm e iad agus dh’fhàg e iad sa ghàrradh aige fad iomadh, iomadh bliadhna. Cheannaich luchd-glèidhteachais iad uile thar nam bliadhnaichean. Bha seo uamhasach cudromach ann am fàs nan rathaidean-iarainn glèidhte ann am Breatainn.

Ann an Èirinn, chaidh cur às do locothan smùid na bu thràithe na ann am Breatainn cuideachd, a’ fàgail nach robh cus locothan smùid rim faighinn airson pròiseactan glèidhteachais.

An NCB – bha tòrr einnseanan smùid aig Bùird Nàiseanta a’ Ghuail ann am Breatainn a bha a’ fàgail gun robh tòrr locothan beaga smùid is diosail rim faighinn air deagh phrìs – cha robh sinn fìor ann an Èirinn far nach eil gual ri lorg.

Tha mi a’ smaoineachadh gur e sin as adhbhar nach eil barrachd loidhnichean glèidhte ann an Èirinn. Tha beagan loidhnichean caol-ghèidse (narrow gauge) ann, ach a-rithist, tha tòrr nas lugha ann na bhiodh tu an dùil bhon lìonra mòr chaol-ghèidse a bh’ ann an Èirinn uair.

A bheil adhbhar eile ann? A bheil mi ceàrr? Dè ur beachd?

Alasdair

 

 


Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Powered by WPeMatico

2019 an t-Samhain: Abairtean Gàidhlig /Nov. Gaelic expressions

Le seaboardgàidhlig

Gaelic phrases in Seaboard English

I’ve been looking at the Seaboard use of individual Gaelic
words when speaking English in different contexts up to now – fishing,
describing people, and there are plenty more of these to come. But there are
also a lot of complete Gaelic phrases and expressions that have been
used within living memory, and even today – conversational exchanges,
exclamations, commands etc.  Quite a
number of Seaboard folk have contributed to this particular list, some
anonymously – mòran taing, as usual!

I’ll write the Gaelic first in this case, then the meaning,
and then the Seaboard pronunciations I’ve been given or heard myself, which are
often compressed, and clearly local variations.

Questions and answers

Ciamar a tha thu? How are you? Kimmer a ha oo?

Ciamar a tha sibh? How are you? (polite or plural form)
Kimmer a ha shoo/shio?

Tha gu math – fine.  Ha
gih ma

Tha gu brèagha – great, lovely. Ha gih bree-a

Chan eil ach meadhanach – only middling.  Han yell ach may-nach

Tha mi sgìth – I’m tired. 
Ha mi skee

Tha mi marbh – I’m dead (e.g. exhausted after lifting
taties) Ha mi mar-oo

Tha mi fann – I’m feeling feeble.  Ha mi fyoun

Tha creath-fuachd orm – I’m shivering with the cold (“There’s
a shiver of cold on me”)  Ha creh-foo-achk
orrum..

Cò tha ann? Who’s there? (“Who’s in it?”)   Co ha oun?

Am beil thu staigh? Are you in/inside? Am bil oo sty? (Said
when a fisherman was knocking on the window of a crew-mate’s house in the
morning, to make sure he was up)

Càite bheil X? Where’s X? Caatcha vil X?

Dè an uair a th’ ann? 
What’s the time? (“What’s the hour that’s in it?”) Jay an oo-ar
a houn?

Gu dè tha siud? What’s that? Kih-day a shoot?

Chan eil fhios agams’. 
I don’t know. (“There’s no knowledge at me.”) Han yell iss a-mus.

Exclamations and commands

O Thighearn’! Oh Lord, Good God, Oh my God – seen as very
strong, rather blasphemous.  O hi-urn!

Thighearn’ fhèin! Even stronger – Oh Lord yourself!  Hi-urn hayn!

O Thì! Oh dear! (literally Oh Jesus, but for some reason not
as frowned upon as O Thighearn’).  O hi!

Mo thruaghan mise! Woe is me!  Mo roo-an meesh!

Smaoinich! Just think! Imagine! Smih-neech

Coimhead air a sin! 
Look at that!  Ket er a sheen!

An seall thu air/e! Will you look at it/him/that!  (An) sholl oo a!

Greas ort! Get a move on! (“Hurry on you!”)  Gress orsht!

Dèan suidhe! Sit down, take a seat! Jen soo-ie

Cuir stad air! Stop that! Coor stat er!  (My grandfather would say that to
misbehaving children)

Cuir dheth e ! Turn it off!  Coor yeh eh!  (My mother remembered a neighbour would shout
it when the prized new radio, played in a house with several deaf people, was
too loud for him)

Bi sàmhach! Be quiet! 
Bi so-ach!  (very
local pronunciation, instead of the more common saa-vach). “Dòmhnull Sàmhach”
was an imaginary figure who came to send children to sleep, and here that was
pronounced Dole So-ach.

Dùin an doras!  Shut
the door!  Usually said without the “an”
Dooon doras!  Or one informant
told me they remembered “Doon the doras!”

Fosgail an doras! Open the door! Again, usually said without
the “an”. Fuskal doras!

Other Gaelic expressions

Ithidh an t-acras rud sam bith – hunger will eat anything,
if you’re hungry you’ll not be choosy. Eek a dacaris root
sa bi

Gu dearbh! Indeed! 
Goo jerra!

Tha mi loisgt’.  I’m
burnt, I’ve burnt myself.  Ha mi looshk.

Tha i coma co-dhiù. She’s easy going, couldn’t care less.  Ha i co-ma co-yoo.

Mas fhìor!  allegedly,
“Aye right!” (expressing scepticism). Ma-sheer.  Also used as an adjective meaning
superficial, not genuine: That’s all masheer! (just showing off),  or even fake: 
That’s masheer jewellery.

Bliadhna Mhath Ùr! Happy New Year!  Blionna va oor!

Baile a‘ Chnuic. Hilton (“Town of the hill”). Balla-chrink

Seannduaig . Shandwick. 
Shoun-dwik

Baile an Todhair. Balintore.  Bal an Dore (with Gaelic initial
D, almost a TH)

And as usual, if you have any more, or variations on these
listed, please get in touch, e.g. via the Hall. All gratefully received!


Tadhail air seaboardgàidhlig

Powered by WPeMatico