A’ Cheàrdach

  • Gluasad an Luchd-obrach san Eadailt (1920)
    by An Deasaiche on DiS, 12 Sult 2020 at 9:44f

    Bha ceist orm, sa bhratha-bhloga mu dheireadh, an rachadh agam air rudeigin co-aimsireil a lorg ann an Gàidhlig mun Bhiennio Rosso (An Dà Bhliadhna Dhearg) – 1919-1920 – san Eadailt. Lorg, gu dearbh fhèin! Agus tha mi an dùil gu bheil tuilleadh iomraidhean air tachartasan Eadailteach ann an tùsan eile air nach fhaigh mi cothrom an … Leugh an corr Gluasad an Luchd-obrach san Eadailt (1920) →

  • Faisisteachd san Eadailt (1921)
    by An Deasaiche on Dia, 3 Sult 2020 at 3:01f

    Chrìochnaich Il Biennio Rosso (An Dà Bhliadhna Dhearg) san Eadailt ceud bliadhna air ais, anns an t-Sultain 1920. Chan eil mi air cunntas a lorg air ann an Gàidhlig gu ruige seo, ach tha mi an tòir air. Ghabh suas ri leth-mhillean neach-obrach thairis air an chuid fhactaraidhean ann an ceann a tuath na h-Eadailte … Leugh an corr Faisisteachd san Eadailt (1921) →

  • ’Eòin agus Féidh’ (1920)
    by An Deasaiche on Dia, 20 Lùna 2020 at 8:20f

    Tha na cunntasan-bheachd a’ sealltainn mòr-chuid leantainneach airson neo-eisimeileachd Albannach agus an ceudad mean air mhean a’ fàs. Aig an ìre-sa, tha 55% de dhaoine deònach cùl a chur ris an Aonadh, agus ’s dòcha an ceann mhìosan gun ruig e 60%. Ceud bliadhna air ais bha daoine ‘adhartach’ ann an Alba – fo sgàil … Leugh an corr ’Eòin agus Féidh’ (1920) →

  • Iain Mòr MacGillEathain ann an Leòdhas (1920)
    by An Deasaiche on DiM, 4 Lùna 2020 at 9:20m

    Tha dà chunntas againn an seo, bho sheallaidhean gu tur eadar-dhealaichte, air an òraid a thug Iain Mòr MacGillEathain (John Maclean, 1879-1923) seachad ann an Steòrnabhagh – ceud bliadhna air ais an-diugh, 4 Lùnastal 1920. Dh’fhaodadh nach eil fios aig mòran gun do thadhail an sòisealach Albannach a b’ ainmeile air an eilean no air … Leugh an corr Iain Mòr MacGillEathain ann an Leòdhas (1920) →

  • Toirt a-Mach Chol is Ghriais (1920)
    by An Deasaiche on DiC, 29 Iuch 2020 at 7:21f

    Tha sgeulachd a’ Mhorair Leverhulme mar uachdaran air Leòdhas (bhon Chèitean 1918) agus air na Hearadh (bho anmoch san 1919), agus an strì a bha aige ri coitearan Leòdhasach, ainmeil agus air a deagh chnuasachadh ann an corra leabhar. An seo, tha dà alt againn bhon phàipear-naidheachd Alba tràth ann an 1920 air an oidhirp … Leugh an corr Toirt a-Mach Chol is Ghriais (1920) →

  • ‘Na Mithean agus Earras’ (An Samhradh, 1920)
    by An Deasaiche on DiL, 27 Iuch 2020 at 2:08f

    Air fhoillseachadh ceud bliadhna air ais – as t-samhradh 1920 – ann an Guth na Bliadhna, tha an t-alt gun urra ‘Na Mithean agus Earras’ a’ beachdachadh gu dàna mun ghluasad eadar-nàiseanta airson cur às do chalpachas agus mun t-‘Saoghal Nodha’ a thig às a dhèidh. Leughar gu bheil dùil mhòr ri atharrachadh susbainteach anns … Leugh an corr ‘Na Mithean agus Earras’ (An Samhradh, 1920) →

  • Saighdearan Albannach ann an Èirinn (Am Faoilleach, 1920)
    by An Deasaiche on DiC, 15 Iuch 2020 at 7:36m

        Sa bhrath-bhloga mu dheireadh, sgrìobh mi gun robh alt sa phàipear-naidheachd Alba a-mach air saighdearan Albannach rè Cogadh Neo-eisimeileachd na h-Èireann. ’S e eisimpleir eile a tha ann den cholbh ‘Sgeula à Èirinn’, agus nochd e anns a’ chiad àireamh de dh’Alba nuair a chaidh a chur air chois às ùr san Fhaoilleach … Leugh an corr Saighdearan Albannach ann an Èirinn (Am Faoilleach, 1920) →

  • ‘An Cogadh an Éirinn’ (1920)
    by An Deasaiche on Dih, 10 Iuch 2020 at 8:45m

      Bha mi a’ leughadh tro na nòtaichean is lethbhreacan a rinn mi aig an leabharlann bho chionn treis – nuair a bha e comasach dhuinn a dhol ann – nuair a dh’amais mi air na pìosan naidheachd seo a chaidh fhoillseachadh ceud bliadhna air ais. Tha mi a-nis gan sgaoileadh a-rithist air an dearbh … Leugh an corr ‘An Cogadh an Éirinn’ (1920) →

  • Òran mu Mhéinnean Bhictoria, Ceap Breatainn
    by An Deasaiche on DiM, 30 Ògmh 2020 at 1:52f

      Sgrìobh mi na bu tràithe mu na ‘Yahie miners’ ann an Ceap Breatainn. Ann am beagan fhaclan, ’s e mèinneadairean sealach no ràitheil a bha annta; Gàidheil à sgìrean dùthchail san eilean, nach robh stèidhichte sna bailtean-mèinneadaireachd agus a bha, mar sin, buailteach stailcean a bhriseadh. Bhruidhneadh iad mu bhith a’ tilleadh dhachaigh, agus … Leugh an corr Òran mu Mhéinnean Bhictoria, Ceap Breatainn →

  • Stailc Mèinneadairean Cheap Breatainn 1925
    by An Deasaiche on Dia, 11 Ògmh 2020 at 10:39m

      ’S e an latha an-diugh – 11 Ògmhios – Là Uilleim Davis, no Là-cuimhneachaidh Uilleim Davis do Mhèinneadairean (William Davis Miners’ Memorial Day) a tha air a chumail air feadh Cheap Breatainn agus ann an cuid de choimhearsnachdan mèinneadaireachd ann an tìr-mòr Alba Nuaidh. Ged nach bi tachartasan ann am-bliadhna air sgàth a’ choròna-bhìorais … Leugh an corr Stailc Mèinneadairean Cheap Breatainn 1925 →