Tog Blog

Wile E. Coyote air a’ Ghàidhealtachd – turas gu Inbhir Garadh II

Chan eil e glic a bhith ro dhèidheil air companaidh no brannd sam bith – dìreach seall air Wile E. Coyote agus Acme – no na daoine bhochda a chur airgead a-steach gu Brewdog nuair a bha iad a’ cumail a-mach gur e companaidh adhartach bheusach uaine a bh’ annta mus do dh’fhàs e follaiseach nach robh ùidh aca ann an rud sam bith ach airgead.

Ach às dèidh dhomh sin a ràdh, tha mi uamhasach dèidheil air a’ chompanaidh bus Ember. Seo companaidh bus Albannach a chaidh a stèidheachadh le daoine bhon roinn teic a tha airson crathadh a thoirt air siostam na còmhdhail.

Tha an àrainneachd gu math cudromach dhaibh agus tha na coidsichean aca uile dealanach. Tha teicneòlas gu math cudromach cuideachd agus tha na tiocaidean air-loidhne a-mhàin agus tha iad a’ cleachdadh teic gus dèanamh cinnteach gu bheil a h-uile rud cho furasta agus cho goireasach ’s a ghabhas agus gu bheil an uiread ’s a ghabhas de dh’fhiosrachadh aig daoine. ’S ann a tha càileachd na seirbheis cudromach dhaibh cuideachd – tha na busaichean spaideil agus cofhurtail agus tha na dràibhearan uile air an trèanadh gu math a thaobh seirbheis custamair.

Bus Ember, Stèisean Bus a' Ghearastain — Coisde Ember anns a’ Ghearastan air seirbheis gu Inbhir Nis

A thaobh teic, tha an làrach aca furasta a chleachdadh. Tha mapa beò de na busaichean uile aca gus an urrainn dhut an tracadh agus cuiridh iad teacsa thugad ma tha am bus agad gu bhith air dheireadh. Ged a dh’fheumas tu booking a dhèanamh airson a’ mhòr-chuid de thursan, tha e furasta a dhèanamh agus furasta atharrachadh/cuir dheth gun dragh – no cosgais – sam bith.

Le Ember, ged a tha tòrr stadan bus ann, airson a’ mhòr-chuid, cha bhi am bus a’ stad ann ach a-mhàin ma tha thu air clàradh ro làimh (feumar clàradh co-dhiù 15 mionaidean ro làimh). Tha seo a’ sàbhaladh tòrr tìde oir tha cuid de na stadan far an rathaid mhòr. Tha iad nas luaithe mar thoradh air seo agus cuideachadh mar thoradh air na busaichean dealanach a tha nas luaithe air rathaidean cas na busaichean dìosail.

Rud eile a tha gu math, ’s e nach bidh na prìsean aca ag atharrachadh a rèir iarrtais. Eu-choltach ris na trèanaichean astar fada, ’s e an aon phrìs a phàigheas tu airson an aon turais uair sam bith agus chan eil e gu diofar an ceannaich thu an tiocaid mìosan ro làimh no 15 mionaid mus falbh am bus. Tha na prìsean gu math reusanta cuideachd.

B’ urrainnear a ràdh gur e “buaireadairean” no disruptors a th’ annta. Aig an àm seo, tha coidsichean gu ìre mhòr ag amas air daoine aig nach eil roghainn sam bith eile no aig nach eil airgead gu leòr airson na trèana agus fiù ’s leis a sin, gu math tric tha na prìsean caran àrd co-dhiù. Le bhith a’ toirt seachad siostam a tha saor, spaideil, ceangailte agus a’ toirt seachad deagh sheirbheis, uaireannan far nach robh seirbheis ann roimhe, tha iad ag amas air daoine a tharraing às na càraichean aca.

A’ tòiseachadh le seirbheisean eadar Dùn Dè agus Dùn Èideann agus Dùn Dè agus Glaschu, tha lìonra aca air feadh taobh tuath agus meadhan na h-Alba a-nis. Agus tha tòrr de na seirbheisean nas trice na na seirbheisean aig na companaidhean coidse àbhaisteach, a’ tòiseachadh nas tràithe agus a’ crìochnachadh nas anmoiche, a tha nas saoire agus tha tòrr aca a’ frithealach àiteachan aig nach robh seirbheis cheart no seirbheis sam bith roimhe, tòrr aca ann an sgìrean dùthchail far a bheil ceangailteachd daonnan dùbhlanach.

Air a’ Ghàidhealtachd cuideachd, tha Ember a’ gabhail pàirt anns an sgeama pìleat far nach cosg faraidhean barrachd na £2.

An turas seo, bha mi a’ dol air an t-seirbheis ùir aca eadar an t-Òban, An Gearasdan agus Inbhir Nis eadar stèisean bus a’ Ghearasdain agus Drochaid-thiondainn an Lagain, faisg air Tobar nan Ceann.

’S e seirbheis cudromach a tha seo a tha a’ ceangail trì de na bailtean as cudromaiche air a’ Ghàidhealtachd ach cha robh mi a’ dol fad na slighe, dìreach fad 20 mìle no mar sin agus air £2 ’s e bargan air leth a bh’ ann.

Chaidh mi gu stèisean bus a’ Ghearasdain, a tha ri taobh an stèisein agus ri taobh Morrisons – cridhe na Gàidhealtachd an Iar! Bha am bus air an uair agus dh’fhalbh e le còignear air bòrd. Bha dithis a’ dèanamh air Drochaid an Aonachain le dithis a’ dol nas fhaide a tuath. Cha do thog sinn duine sam bith a bharrachd air an t-slighe.

Gu h-inntinneach, bha mi a’ dol ann gus stèisean fhaicinn air rathad-iarainn a bha ann gu ìre mhòr ann gus ceangal den aon seòrsa a dhèanamh nach robh idir soirbheachail! B’ e seo rathad-iarainn Inbhir Garadh is Chille Chuimean, eadar Drochaid an Aonchain agus Cille Chuimein a chaidh a thogail mar phàirt de dh’iomairt nach robh soirbheachail aig a’ cheann thall gus Loidhne na Gàidhealtachd an Iar a leudachadh gu Inbhir Nis. Cha deach an loidhne dad nas fhaide na Cille Chuimein aig a’ cheann thall agus cha robh trafaig gu leòr ann riamh gus prothaid a dhèanamh agus cha do mhair an loidhne ro fhada. Mar sin, is math gu bheil Ember agus seirbheisean coidse eile ann!

Bha an turas luath agus goireasach is bha am bus blàth is cofhurtail le teàirrdsear airson fònaichean air gach suidheachan. Leis gur e bus dealain a th’ ann, tha e gu math gu math sàmhach cuideachd. Cha do chur an rathad fìor chas a-mach à drochaid an Aonachain dragh sam bith air nas otha.

Leugh mun turas agam dhan rathad-iarainn an seo.

Às dèidh mo thruas dhan rathad-iarainn, bha an t-sìde air a dhol gu math mosach le uisge gu leòr. Fhuair mi teacsa ag ràdh gun robh am bus 5 mionaidean air dheireadh. B’ urrainn dhomh fuireach ann an àite tioram blàth gus an robh am bus gu bhith ann agus sùil a chumail air an tracadair.

Chaidh mi ann ann an deagh àm gus am bus a ghlacadh is chaidh mi air bòrd far an robh e blàth is seasgair. Stad am bus aig an dà stad eile anns an Lagain agus thog e dà bhuidhinn de luchd-coiseachd a bha gu math fliuch. Saoilidh mi gun robh iad air Slighe a’ Ghlinne Mhòir ach gun robh e fada ro fliuch airson cumail orra – agus bha an sneachd dìreach air tòiseachadh cuideachd!

Chan fhada gus an robh mi air ais anns a’ Ghearsdan. Cha do chosg an turas agam ach £4 – dà not ann agus dà not air ais. Abair bargan!

Mholainn Ember gu mòr.

Mar a thuirt mi ge-tà, chan eil e glic a bhith ro dhèidheil air brannd sam bith agus tha beagan draghan orm.

’S a chiad dol a-mach, ged a tha mi air an cleachdadh meadhanach tric, chan eil seirbheis sam bith air an robh mi uabhasach trang. Tha mi an dòchas gun atharraich seo agus gun cleachd barrachd is barrachd dhaoine an cuid sheirbheisean gus an cumail a’ dol mar lìonra, gu sònraichte leis gu bheil iad a’ cur cheanglaichean an comas nach robh ann roimhe agus a’ toirt seachad seirbheis nas fheàrr is nas uaine na coidsichean àbhaisteach.

Agus le tech bros, tha an cunnart daonnan ann gun tèid iad dhan taobh dorcha no gun tèid a’ chompanaidh a cheannaich le daoine aig nach eil an aon fheallsanachd a thaobh prìsean no a thaobh na h-àireannachd ach aig an ìre seo, tha Ember a’ dèanamh obair air leth.

Dùbhlan do na rathaidean-iarainn?

Agus tha trioblaidean eile ann ma bhios iad soirbheachail! Ged is e deagh rud a th’ ann gu bheil faraidhean £2 ann air a’ Ghàidhealtachd, tha seo a’ ciallachadh gu bheil turas bus a’ cosg £2 eadar Inbhir Nis agus Inbhir Ùige/Inbhir Thèorsa, rud a tha gu math cunnartach do Rathad-iarainn a’ Chinn a Tuath far a bheil faraidhean nas àirde airson turas a tha a’ toirt nas fhaide. Tha mi an dòchas gun gabh an Riaghaltas ceumannan gus Loidhne a’ Chinn a Tuath a dhèanamh nas tarraingiche agus nas saoire – faraidhean nas saoire, trèanaichean ùra agus barrachd lùban seachnaidh air an loidhne, mar eisimpleir.

Dh’fhaodte gun toir iad droch bhuaidh air seirbheisean trèana eile far am feum thu tiocaid fhaighinn seachdainean ro làimh ma tha thu airson faradh reusanta fhaighinn, mar eismpleir Glaschu no D.È gu Inbhir Nis. Dhomhsa, ge-tà, bidh mi daonnan a’ dol air an trèana ma tha rathad-iarainn agus a’ cumail a’ bhus airson turasan far nach eil trèana idir ann!

Alasdair

STOP PRESS!
Eadar dhomh seo a sgrìobhadh agus fhoillseachadh, tha dà rud air tachart! Sa chiad dol a-mach, bha tubaist aig bus Ember faisg air an Agaidh Mhòr. Tha mi an dòchas nach toir seo buaidh ro mhòr air cliù is fàs na companaidh.

Nas cudromaiche, tha manifesto an SNP air gealltainn gun tèid cap £2 a chur air tursan bus air feadh na h-Alba ma thèid an taghadh. A rèir coltais, mar a tha fìor leis a’ phileat air a’ Ghàidhealtachd, bidh seo a’ gabhail a-steach seirbheisean coidse eadar-bhaiteil a bharrachd air seirbheisean bus ionadail. Ma thachras seo, bhiodh e inntinneach faicinn an toireadh e buaidh air ìrean cleachdaidh nan rathaidean-iarainn agus air fàs Ember (oir ma tha an aon chosgais ann airson a h-uile companaidh bus, bhiodh e nas doirbhe a bhith a’ dèanamh co-fharpais air pris – ach air an làimh eile, dh’fhaoidte gum biodh barrachd luchd-siubhail aig a h-uile companaidh bus mar thoradh air a’ phrìs ìosail. Chì sinn!)

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Island Voices Compilation 2005-2026

Le Gordon Wells

Who remembers Island Voices’ first ever films from the Craigard Centre in Lochmaddy, North Uist? Still among our favourites, short clips from these earliest recordings set the opening scenes for this compilation video tracing the project’s evolution from 2005 right up to 2026, as our 21st birthday approaches in September.

With over 500 videos now on the YouTube channel, it’s been no small task to pull together something short but representative. From Craigard the compilation moves quickly on through the Uist and Barra Children’s parliament and Roddy Red Tie’s croft to Am Pàipear’s feature story on the renowned Norman Maclean. It’s a small step from Norman’s diverse skills and talents to the project’s multilingual and international connections through webinars, documentary adaptations, and geographical and literary extensions across Scotland, Ireland, England and Wales and still further afield in other island and mainland, rural and urban contexts. Coming full circle, samples of longer local recordings highlight the connected community base in which the project is rooted, and the film concludes with Norman recalling his own permanent return to the Hebrides in his trademark inimitable style – though Craigard’s Donald Mackinnon has the very last word!

We’ve had to leave a lot out, which wasn’t easy, but we’ve sampled material from ten of our collections in the hope that viewers may be inspired to dig deeper into any of these links, or indeed into other pages on this site!

These are the sources from which we’ve drawn for this compilation:

Series 1
Series 2: Outdoors
Series 2: Generations
Series 2: Enterprise
Norman Maclean
Talking Points
Other Tongues
Extensions
Stòras Beò
Shortcuts

Over coming months leading up to September we’ll be looking to “tour” the full project at various locations – both Hebridean and across the mainland – and in various ways, in order to mark the twenty-one year milestone. September will also see the completion of a permanent open access Island Voices Multilingual Archive in the University of the Highlands and Islands, thanks to support from the National Lottery Heritage Fund!

This film is a taster, and testament to the willing “no bother!” co-operation of hundreds of participants over the years in this community project, from North Uist to North-East India and beyond. We hope it will stir memories and interest!

Tadhail air Island Voices – Guthan nan Eilean

Cymera 2026

Le lasairdhubh

Ma bhios sibh ann an Dùn Èideann anns an Ògmhios, bidh mi aig an fhèis-leabhair Cymera a-rithist am bliadhna, air Dihaoine, an 5mh latha, far am bi mi a’ bruidhinn mun leabhar ùr agam, An Luingeas Dorcha air Fàire. Ma thèid a h-uile rud mar a tha dùil againn (corragan croiste), bidh an leabhar fhèin air ais bhon chlò-bhualadair ron latha sin agus ri cheannach aig a’ chuirm. Bidh mi air an àrd-ùrlar còmhla ris an ùghdar Scots Robin C.M. Duncan air panail fon tiotal: Wor(l)d Weaving. Cha do thachair mi a-riamh ri Robin, agus tha mi a’ dèanamh fiughair mhòr ris. Tha e a’ dol a bhith inntinneach. Thigibh ann!

Tadhail air Air Cuan Dubh Drilseach

An trèana as sona an Alba! Turas do rathad-iarainn Inbhir Gharadh is Chille Chuimein

Le alasdairmaccaluim

Tha fios agad daonnan cò na daoine a tha a’ feitheamh ri trèana 08:21 eadar Glaschu, an t-Òban/An Gearasdan agus Malaig.

An 08:21 dhan Òban/dhan Ghearasdan is Malaig — An trèana 08:21 dhan Òban, dhan Ghearasdan/Malaig

Airson a’ mhòr-chuid de thrèanaichean aig an àm sin den latha, tha drèin agus aodach obrach air daoine. Tha muinntir trèana na Gàidhealtachd an Iar gu math eadar-dhealaichte – cluinnidh tu iomadh cànain, tha daoine ann le botannan coiseachd agus bagaichean droma, ùidheamachd spòrs, slatan iasgaich, sgithean, teantaichean, bataichean coiseachd agus coin! Tha mi a’ smaoineachadh gum faca mi fiu ’s canù air bòrd uair!

Tha na daoine sona agus tha e follaiseach gu bheil tòrr de na daoine a’ dèanamh rudeigin a tha air “liosta na lice” aca – Slighe na Gàidhealtachd an Iar no Slighe a’ Ghlinne Mhòir no a’ dol air turas mòr air feadh na Gàidhealachd no eile.

Agus ’s ann tric a chluinneas tu a’ Ghàidhilg air an trèana sin cuideachd.

Is toil leam cuideachd mar a bhios an trèana a’ sgaradh sa Chrìon-làraich leis an dàrna leth a’ dol dhan Òban agus an leth eile dhan Ghearasdan agus an uair sin gu Malaig.

A' Crìon-làraich - Loidhne na Gàidhealtachd an Iar — Trèana a’ dol gu deas, a’ Chrìon-làraich

An turas seo, bha mi a’ dèanamh air a’ Ghearasdan airson a dhol gu Rathad-iarainn Inbhir Gharadh.

Seo an treas turas agam dhan rathad-iarainn agus tha rudan air atharrachadh gu mòr bho bha mi ann an toiseach mu 10 bliadhna air ais.

Sa chiad dol a-mach, tha seirbheis bus ùr aig Ember eadar an Gearasdan agus Inbhir Nis (taobh Inbhir Gharadh) a tha a’ fàgail ann an deagh àm airson coinneachadh ris an trèana à Glaschu.

An turas mu dheireadh a bha mi ann, cha robh amannan nam busaichean math idir agus bha agam ri bus air leth tràth fhaighinn fad nas slighe bho Ghlaschu agus bha agam ri èirigh aig 04:30 sa mhadainn! An turas seo, b’ urrainn dhomh èirigh aig àm reusanta agus trèana 08:21 fhaighinn agus bus fhaighinn bhon Ghearasdan an uair sin le tìde gu leòr a dhol dhan bhùth agus dhan taigh-bheag Leig seo leam cuideachd obair a dhèanamh air an trèana – obair gu leòr airson pàigheadh airson an turais!

Chaidh an turas seachad gu luath leis gun robh mi ri eadar-theangachadh agus chan fhada gus an robh mi sa Ghearastan airson bus Ember a ghlacadh gu Inbhir Gharadh. Canaidh mi barrachd mun turas bus agam san ath bhloga.

Bha Stoirm Dave gu bhith ann ach a rèir aithris na sìde, bha e gu bhith OK gu 3:30 no mar sin agus mar sin, cha robh cus dragh orm.Tha stad a’ bhus aig doras a’ Great Glen Water Park agus tha an rathad-iarainn dìreach dhà no trì mionaidean air falbh air chois.

Tha Rathad-iarainn Inbhir Gharadh is Chille Chuimein na phròiseact gus pàirt den t-seann rathad-iarainn eadar an dà bhaile ath-fhosgladh mar rathad-iarainn glèidhte. Tha am pròiseact stèidhichte ann an Stèisean Inbhir Gharadh, a tha anns an Lagan pìos beag a-mach à Inbhir Gharadh fhèin.

Dhùin an rathad-iarainn air 31 Faoilleach 1946 (6 latha mus do rugadh m’ athair nach maireann!), dìreach 43 bliadhna bho dh’fhosgail e – agus cha do mhair na seirbheisean do luchd-siubhail ach 30 bliadhna.

Cha robh an loidhne thùsail soirbheachail idir ach tha na daoine a tha an sàs sa phròiseact an dùil gum bi loidhne ghoirid do luchd-turais soirbheachail agus gun tarraing e daoine chun an àite.

Thoisich am pròiseact bho chionn 10 bliadhna agus leis gun robh an rathad-iarainn air a bhith dùinte fad 60 bliadhna, cha robh an stèisean idir ann an deagh staid. Chan fhada, ge-tà gus an robh na lusan, preasan is craobhan air falbh is gun robh beagan trac sìos agus shunter beag agus seada beag mar thaigh-tasgaidh ann.

An turas seo, an treas turas agam ann, bha atharrachaidhean mòra rim faicinn. Tha an trac a-nis nas fhaide le mu ¼ mìle ann a-nis agus le taobh-loidhne le seada einnsein ann.

Rathad-iarainn Inbhir Garadh — Acton shot ann an Inbhir Gharadh. Chithear an trac sìos dhan t-seada einnsin ri taobh clì an deilbh.

Tha an loidhne air a dhol cho fada is as urrainn dhi gu tuath air an down line (a dh’ionnsaigh Cille Chuimein) ach tha planaichean aig an sgioba a-nis trac a chur sìos gu Lagan air an up line agus aig a’ cheann thall bu chòir gum bi mu mhìle de thrac ann uile gu lèir.

A bharrachd air adhartas leis na trèanaichean mòra, tha meanbh-rathad-iarainn ann cuideachd.

Meanbh rathad-iarainn Inbhir Garadh — Meanbh rathad-iarainn, Stèisean Inbhir Ghàradh

Tha coltas gu math eadar-dhealaichte air an làraich a-nis cuideachd oir chaidh na craobhan uile air a’ bheinn ri taobh an stèisean a ghearradh sìos le Coimisean nan Coilltearachd bho bha mi ann mu dheireadh, a’ fàgail coltas caran maol air an àite! Chithear an t-eadar-dhealachadh an seo ann an dealbhan a thog mi ann an 2022 agus 2026.

Bha mi ann airson latha fosgailte na Càisge agus bha gu leòr an làthair. Rud brosnachail, b’ e gun robh a’ mhòr-chuid an làthair às a’ choimhearsnachd fhèin. Tha e math gu bheil taic muinntir an àite ris a’ phròiseact. Ach bha gu leòr anaragan rèile ann cuideachd mar mi fhèin!

Fhuair mi cothrom a dhol air an trèana bheag agus air an trèana mhòr agus gus deagh shùil a thoirt air an làrach air fad agus gus cabadaich le cuid de na saor-thoilich.

Ma tha thu a’ dràibheadh seachad air an A82, no a’ coiseachd no a’ rothaireachd air Slighe a’ Ghinne Mhòir, is fhiach e a dhol ann is sùileag bheag a thoirt air an làraich. Tha e dìreach deas air Loc Canàil an Lagain.

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Liosta na lice – na tursan rèile is eile a tha mi airson dèanamh mus fhàigh mi bàs

Le alasdairmaccaluim

Fad iomadh bliadhna tha mi air a bhith a’ sgrìobhadh liosta-bucaid airson turasan rèile a tha mi airson dèanamh.

Tha mi dìreach air smaoineachadh gum biodh “liosta-lice” math mar Ghàidhig air bucket list – leis gur e liosta a th’ ann de na rudan a tha thu airson dèanamh mus teid thu fon leac!

Tha mi air a bhith a’ smaoineachadh air mo liosta-lice barrachd sna beagan bhliadhnaichean mu dheireadh. Sa chiad dol a-mach, tha mi a’ fàs sean agus tha e a’ fàs nas fhollaisiche is nas fhollaisiche dhomh nach bi an tìde no an t-airgead agam gus a h-uile rud a dhèanamh a bu toil leam.

A bharrachd air mo shaoghal fhèin, mar chuideigin a dh’fhàs suas sna 80an, tha mi a’ faireachdainn a-rithist gur dòcha nach eil deireadh an t-saoghail cho fada air falbh le atharrachadh luath na gnàth-shìde agus cogaidhean gun fheum gun adhbhar san àird an ear. Agus fiù ’s mura faigh sin uile bàs, le bubble an AI gu bhith a’ spreidheadh uair sam bith agus a’ tòiseachadh seargadh mòr san eaconamaidh, tha deagh sheansa nach bi peinnsean agam aig a’ cheann thall co-dhiù!

Mar sin, chan eil fhios agam am bu chòir dhomh smaoineachadh gu cruaidh air na tha mi airson dèanamh agus a bhith faiceallach le airgead is planadh airson an àm ri teachd – no am bu chòir dhomh m’ airgead agus mo thìde a chosg air rudan a tha a’ còrdadh rium an-dràsta leis gur dòcha nach bi a-màireach ann! Mar a thuirt Neil Young – “it’s better to burn out, ’cause rust never sleeps!” no mar a thuirt Steppenwolf – “Fire all your guns and once and explode into space”!

Co-dhiù, seo na rudan a tha air an liosta-lice siubhail agam. Tha cuid nan tursan trèana, cuid eile, tursan bàta no bus.

Bhiodh e fìor mhath cluinntinn bhuaibh – dè na h-àiteachan a tha air an liosta-lice agad? No an robh thu riamh ann an gin de na h-àiteachan seo?

Sin tòrr rudan ceart gu leòr! Ach fiù ‘s mur a bi e comasach dhomh mòran, no gin aca fhaicinn, chan eil adhbhar gearain agam oir rinn mi tòrr rudan a bha air an liosta cheana:

Eileanan: Hiort, Cumaradh Beag, Colbhasa, Toraigh.

Eilean Mhanainn

Rathaidean-iarainn: Acton Depot, Lunnainn; The Island Line, Isle of Wight, East Anglia Transport Museum, Buckinghamshire Railway Centre, post office railway

Bus-tràilidh Ghlaschu, Taigh-tasgaidh Sandtoft — Bus tràilidh Ghlaschu ann an Linconlnshire – chòrd e rium glan fheuchainn!

Rail challenges: chaidh mi air a h-uile rathad-iarainn ann an Alba agus ann an Èirinn a Tuath agus rinn mi a h-uile loidhne aig an London Overground, Underground agus DLR. (Tha mi ag obair air a’ Chuimrigh a-nis – mu 50% dèante, a’ feuchainn ri Sasainn air fad a dhèanamh cuideachd – ach chan eil sin furasta!). Fhuair mi cothrom a dhol air bus-tràilidh cuideachd, ann an gleidheachas ann an Sasainn (East Anglia agus Sandtoft).

Leig fios an robh thu ann an gin de na h-àiteachan seo no mu àite sam bith far a bheil thu ag iarraidh a dhol.

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Ceistean mòra mu Chòmhdhail 2

Le alasdairmaccaluim

Sgrìobh mi post bloga bho chionn bliadhna no dha le beagan rudan nach eil mi idir a’ tuigsinn mu chòmhdhail.

An turas seo, tha beagan a bharrachd rudan agam.

Carson a tha trèanaichean a’ stad cho tràth/carson a tha consairtean a’ crìochnachadh cho anmoch?

Tha thu ag iarraidh a dhol gu gig. Bidh an gig a’ tighinn gu crìch aig mu 11f. Bidh na trèanaichean uile agus a’ mhòr-chuid de na busaichean a’ stad mu 11f.

Ann an Glaschu, gach turas a tha gig mòr san SECC, tha na miltean mòra de chàraichean anns a’ bhaile gun fheum idir air agus tha iad a’ dùmhlachadh an M8 gu mòr a bharrachd air an CO2 uile.

Chunnaic mi cuideigin a’ gearan sna pàipearan naidheachd an latha roimhe agus ag ràdh “carson nach eil na busaichean is na trèanaichean a’ ruith nas anmoiche”. Ach bha mise riamh a’ smaoineachadh “carson nach tig consairtean gu crìch aig 10 seach 11 gus am faigh daoine dhachaigh air còmhdhail phoblach?”

Tha e daonnan nas fhasa Mohammed a thoirt dhan bheinn seach a’ bheinn a thoirt gu Mohammed! Tha mi a’ smaoineachadh san fharsaingeachd gum bu chòir trèanaichean ruith nas anmoiche air an oidhche, gu h-àraid seirbheisean eadar-chathrach, ach cha bhiodh cosgaise a bharrachd ann do ScotRail no na companaidhean bus nan robh na consairtean a’ tighinn gu crìch aig 10.

Shaoilinn gum biodh cumhachd aig comhairlean no an Riaghaltas gus rudeigin a dhèanamh mu dheidhinn uairean ceadachaidh gus seo a chur an comas.

Mar a chanas iad sa chànan eile, ‘s e “measan aig ìre iosail” a tha seo!

Eric Bell a’ cluich beò ann an Glaschu — Eric Bell (Thin Lizzy), sàr chuicheadair blues ann an Glaschu.

Carson nach eil barrachd co-òrdanachaidh ann eadar aiseagan is trèanaichean/busaichean?

Tha an dà chuid ScotRail agus na h-aithisgean air a’ Chosta an Iar san roinn phoblaich is mar sin, shaoileadh tu gum biodh na clàran-ama nas co-òrdanaichte. Agus ged a tha na companaidhean bus prìobhaideachd sa mhòr-chuid, tha tòrr a’ faighinn subsadaidh nach beag bhon Riaghaltas.

Agus fiù ‘s nuair a tha ceangal oifigeil ann air a’ chlàr-ama, gu tric, tha na trèanaichean no busaichean a tha “a’ ceangal” ri bàtaichean clàraichte gus tighinn a-steach dìreach 5 no 10 mhionaidean mus falbh na bàtaichean, ged a tha CalMac ag ràdh gum feum thu a bhith ann co-dhiù 15 no 30 mionaidean mus falbh an aiseag! Agus ma tha thu a’ dol fad nas slighe bho Inbhir Nis is Ullapul air a’ bhus no eadar Glaschu is Malaig air an trèana, tha e furasta fhèin 5 no 10 mionaidean a chall air an t-slighe. Is iomadh turas a bha agam ri ruith eadar stèisean agus port Mhalaig aig peilear mo bheatha agus aithisg an Eilein fhaighinn!

Carson a tha Wifi ScotRail cho fìor, fìor dhona?

Is e eadar-theangair a th’ annam agus tha mi feumach air wifi gus m’ obair a dhèanamh. Is toil leam a bhith ag obair air trèanaichean agus bidh an t-eadar-theangachadh a nì mi air an trèana a’ maoineachadh tòrr de na tursan trèana agam mum bi mi a’ sgrìobhadh an seo. Ach is dòcha 50% den àm, chan fhaigh mi air a’ Wifi air an laptop agam idir. Chan eil e gu diofar a bheil an trèana trang no cha mhòr falbh. Agus chan eil e gu diofar dè an loidhne a th’ ann nas motha. (Gu h-annasach, tha an wifi air Loidhne a’ Chinn a Tuath eadar Inbhir Nis agus Inbhir Theòrsa/Inbhir Ùige tòrr nas fhèarr na air an loidhne eadar Glaschu is Dùn Èideann – agus bha fiù ‘s mus d’ fhuair iad Starlink air loidhne a’ Chinn a Tuath).

Agus cha d’ fhuair mi wifi ScotRail *riamh* air m’ fhòn làimh! (Agus tha mi air a bhith a’ feuchainn fad 10 bliadhna is còrr a-nis le trì no ceithir diofar fhònaichean!)

Carson idir a tha daoine den bheachd gu bheil e OK graffiti a dhèanamh air trèanaichean?

Airson adhbhar air choireigin, tha daoine a tha ri graffiti den bheachd gu bheil e daonnan OK a bhith a’ cur graffiti air trèanaichean ann an suidheachadh sam bith.

Nithear cron gu leòr air trèanaichean àbhaisteach ach ged a tha e cosgail, tha airgead gu leòr aig Subway Ghlaschu agus ScotRail gus a chur ceart gu luath.

Ach tha e nas miosa do bhuidhnean aig nach eil cus airgid. Tha trioblaid mhòr aig rathaidean-iarainn glèidhte le graffiti. Agus bho chionn ghoirid, chaidh grunn sheann trèanaichean aig Glaschu Subway a cheannaich le gnìomhachasan, agus sgoiltean airson seòmraichen clas, seòmaichean obrach is eile. Taobh a-staigh beagan làithean, chaidh na càraichean ann am Finnieston, ri taobh Pàirc Pollok agus aig sgoil àraich ann an Glaschu an Ear a graffititheadh chun na h-ìre is gur dòcha nach tèid an cleachdadh tuilleadh.

Cha bhi daoine a’ dèanamh graffitti air càraichean no air busaichean (uill, air taobh a-muigh nam busaichean co-dhiù), ach ma dh’fhàgar trèana fad còig mionaidean, cuiridh amadan air choireigin peant air, fiù ‘s ma tha e follaiseach gun deach obair mhòr a dhèanamh oirre. Agus ged nach cuireadh muinntir a’ ghraffiti peant air uinneagan taighe, peantaidh iad air uinneagan trèana gun a bhith a’ smaoineachahd mu dheidhinn.

Seann chàr Subway Ghlaschu — Graffiti – chan eil e mòr, chan eil e glic agus chan eil e èibhinn….

Carson a tha companaidhean rèile cho spìocach le lounges?

Ma cheananicheas tu tiocaid 1d clas, faodaidh tu a dhol a-steach gu lounge aig a’ chompanaidh rèile agad. Bidh àite suidhe is bòrd cofhurtail ann le tì is cofaidh an-asgaidh ann agus is dòcha beagan greimean bidh. Tha seo gu math feumail ma dh’fheumas tu obrachadh. Ach leis cho daor ’s a tha tiocaidean 1d clas, chan fhiach e mar as trice.

Ach fiù ‘s ma tha tiocaid 1d clas agad, feumaidh e a bhith leis a’ chompanaidh cheart. Chan eil lounge aig a h-uile companaidh a tha a’ ruith trèanaichean 1d clas anns a h-uile stèisean a bhios iad a’ frithealach. Ann an Glaschu Mheadhain, mar eisimpleir, ma cheannaicheas tu tiocaid Avanti, faodaidh tu an lounge a chleachdadh, ach ma cheannaicheas tu tiocaid Cross Country no TPE, tha thu “on to plums” mar a chanas iad sa chànan eile agus chan fhaigh thu a-steach idir.

Saoilidh mi gum bu chòir cothrom aig duine sam bith a cheannaicheas tiocaid 1d clas a dhol a-steach gu lounge sam bith.

Tha e OK tron latha oir tha bùitean cofaigh gu leòr ann faisg air stèisean mòr sam bith – ach ma tha thu a’ feitheimh ri trèana air an oidhche, chan eil e cho furasta.

’S e an Caledonian Sleeper an eisimpleir as miosa. Chan eil e math gu leòr gu bheil leabaidh agad air an trèana, feumaidh tiocaid double no club a bhith agad. Tuigidh mi nach eil rùm gu leòr ann airson a h-uile duine a bhios a’ dol air an trèana (tha rùm airson ach tha tiocaid sam bith le leabaidh air leth fhèin daor agus saoilidh mi gu bheil e spiocach gum feum thu còrr math is £200 a chosg airson faighinn a-staigh. Bha lounges aig a’ chadalaiche an Dùn Dè agus Luacharas(airson Cill Rìmhinn) ach dhùin iad bho chionn ghoirid mar thoradh air ìrean cleachdaidh ìosail. Ach nam biodh iad air duine sam bith a tha a’ siubhail à Dùn Dè no Cill Rìmhinn a leigeil a-staigh, bhiodh iad fhathast ann, tha mi cinnteach oir tha e fuar is fliuch is mì-chaillear aig na stèiseanan ud anmoch air an oidhche agus tha thu feumach is airidh air àite blàth.

A bheil ceist sam bith agad nach eil thu a’ tuigsinn mu chòmhdhail na h-Alba?

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Beachdan gan sìreadh air cuairt-litir agus conaltradh Gàidhlig

Le Oifigear Gàidhlig

Tha an seisean pàrlamaideach a-nis air tighinn gu crìch agus tha seo a’ toirt deagh chothrom dhuinn sùil a thoirt air mar a bhios sinn a’ conaltraidh sa Ghàidhlig sa Phàrlamaid ùire. Tha sinn airson faighinn a-mach ciamar a tha luchd-labhairt na Gàidhlig airson cluinntinn bhon Phàrlamaid agus airson eadar-obrachadh rithe – tron chuairt-litir againn, … Leugh an corr de

Tadhail air Blog Pàrlamaid na h-Alba

W E Gladstone – sòisio-cànanaiche agus action hero! Turas gu Liverpool

Le alasdairmaccaluim

Fhuair mi tiocaid air leth saor gu Liverpool sa Ghreat British Rail Sale na bu thràithe am-bliadhna. ’S e bàrgan dha-rìribh a bh’ ann air £20.

Ach gus tiocaid cho saor fhaighinn, bha agam ri trèana gu math tràth fhaighinn – trèana a bha a’ fàgail Glaschu aig 04:26.

B’ e am plana a bh’ agam a dhol innte tràth gus am faighinn gu leòr caidil. Chan ann mar sin a thachair cùisean ge-tà. Mionaid no dhà às dèidh dhomh a dhol dhan leabaidh thàinig an tè bheag a-steach is thuirt i “tha luchag san taigh!”

Bha na cait air luch a thoirt a-staigh. Bha na cait a’ dol craicte a’ feuchainn ri a lorg agus cha b’ urrainn dhomh a dhol air ais dhan leabaidh gus an robh an luchag air a glacadh agus a-mach às an taigh gu slàn sàbhailte. Chaidh an luchag a lorg is a chur a-mach aig…. 02:05. Mar sin, fhuair mi uair a thìde gu leth de chadal aig a’ cheann thall.

Nochd an tagsaidh agam aig 03:45 agus fad na slighe bha an dràibhear a’ cur a-mach às a chorp an aghaidh an LEZ, cìsean parcaidh, pedestrianisation – agus a h-uile rud eile a tha math is ceart! Bha mi ro sgìth airson gearain ge-tà is chùm mi nam thost.

Bha an trèana agam air an uair agus chan fhada gus an do dh’fhalbh sin. Gu h-iongantach, chaidh an trèana taobh cearcall Cathcart agus chord sin rium.

’S e trèana Pendalino aig Avanti a bh’ ann agus bha i a’ coimhead gu math spaideil agus bha i air a sgeadachadh bho chionn ghoirid a rèir coltais. Bha an décor agus na seataichean na b’ fheàrr na bha roimhe.

Fhuair mi beagan caidil air an trèana agus aig mu 7m, bha mi ann an Wigan North Western gus an trèana agam gu Liverpool a ghlacadh.

Nis, tha a h-uile rud mu Liverpool do luchd-turais ag amas air dà rud – na Beatles agus ball-coise. Gu mì-fhortanach, is lugha orm an dà chuid! Chan eil mi a’ tuigsinn ball-coise agus tha mi fada den bheachd gu bheil na Stones agus an Who tòrr nas fheàrr na na Beatles.

Dhomhsa, is e an rud as fheàrr mu Liverpool Alexi Sayle, sàr-ghaisgeach a’ chomadaidh agus deagh sgrìobhadair! “Who’s a big fat bastard and as ugly as can be? A-l-e-x-e-i, S-a-y-l-e!”

Bu choir ìomhaigh a bhith ann dheth sa bhaile – is dòcha na riochd mar Monsieur Aubergine no Bobby Chariot – a bha a’ tarraing às an luchd-comadaidh mì-èibhinn sgriosail bho na 1970a, leithid Jimmy Tarbuck agus Ken Dodd.

Alexei Sayles Stuff - Monsieur Aubergine

Are you on pills for your neeeerves? The wife left you, taken the whippets? Then enjoy another dollop of the quite brilliant The All New Alexei Sayle Show. Bobby Chariot, funnier than

’S na làithean seo, tha podcast sgoinneil aig Alexi Sayle agus mholainn gu mòr e.

Thòisich an latha agam le turas air na trèaaichean ùra aig Merseyrail. Bha na seann trèanaichean cha mhòr 50 bliadhna a dh’aois agus fhuair iad feadhainn spaideil ùra. Agus a bharrachd air na trèanaichean ùra, bha mi airson Stèisean Headbolt Lane fhaicinn.

Tha na trèanaichean ùra gu math spaideil agus a’ chiad rud a mhothaich mi ’s e cho luath ’s a bha an acceleration aca. Rud eile a tha sgoinneil, ’s e gu bheil “level boarding aca” is mar sin gu bheil iad ruigsinneach do dhaoine air a bheil ciorram no daoine le pramaichean.

Class 777, Liverpool Lime Street

’S e na 777s a chanas iad ris na trèanaichean ùra, agus tha cuid aca nan 777/1s – aig a bheil bataraidh cuideachd. Tha na trèanaichean aig Merseyrail dealanach agus iad a’ ruith air treas rèile. Chaidh lìonra Merseyrail a leudachadh bho chionn ghoirid gu stèisean ùr ann an Headbolt Lane. An àite a bhith a’ togail loidhne ùr le treas rèile, cheannaich iad trèanaichean le bataraidhean a tha comasach air ruith air a’ mhìle ùr de thrac leis na bataraidhean.

Aig ceann na loidhne ann an Headbolt Lane

An uair sin, ghlac mi an trèana dìosail eadar Headbolt Lane agus Wigan Wellgate agus an uair sin gu Southport agus air ais gu Liverpool agus air adhart gu Birkenhead.

Carson a bha mi a’ dol gu Penbedw/Birkenhead?

Tha Wimpy ann! Tha e gam thoirt air ais gu burgairean san Sauchiehall Street Centre sna 80an le mo Mham is mo phiuthair!

Fhad ’s a bha mi ann, bha mi a’ leughadh leabhar air a bheil Through the Language Glass – Why the World Looks Different in Other Languages le Guy Deutscher.

San leabhar, tha Deutscher a’ coimhead air a’ cheangal eadar diofar chànanan agus diofar dhòighean air coimhead air an t-saoghal agus air an saoghal a thuigsinn.

Tha fios againn ann an saoghal na Gàidhlig gu bheil speatraman dathan eadar-dhealaichte ann an diofar chànanan agus gum biodh feur gorm seach uaine gu traidiseanta. Tha fios againn cuideachd gu bheil cùisean eadar-dhealaichte a thaobh ruadh is dearg – tha red sa Bheurla a’ gabhail a-steach an dà chuid ach tha cuid de na rudan a tha ruadh brown sa Bheurla cuideachd.

Cò a mhothaich gun robh speactraman dathan eadar-dhealaichte ann an diofar chànanan? Fear ainmeil a rugadh ann an Liverpool.

Cò a bh’ ann ach W.E Gladstone, a bha na Phrìomhaire air Breatainn ceithir tursan!

A bharrachd air a bhith trang le poilititigs, bha am Bodach Mòr (“the Grand Old Man” mar a bh’ aig daoine air) na sgoilear clasaigs. Bha e beò-ghlaicte le Homer agus sgrìobh e leabhar air an robh Studies on Homer and the Homeric Age.

Fhad ’s a bha e a’ rannsachadh na cùise, mhothaich e rud neònach. Cha robh iad a’ cleachdadh dathan san aon dòigh sa bhios sinn sa Bheurla an-diugh. Gu sònraichte, cha robh e coltach gun robh faclan eadar-dhealaichte ann airson gorm is uaine. Bha Gladstone den bheachd nach robh na seann Ghreugaich a’ tuigsinn dathan san aon dòigh idir agus gun robh iad a’ seòrsachadh dathan co-cheangailte ri dubharachd (no shade) dhathan seach air na dathan fhèin. Bha e den bheachd nach robh daoine a’ dèanamh eadar-dhealachadh eadar cuid de na dathan mar a nì sinn an-diugh gus an robh daoine comasach air dath a chur air rudan gu fuadan – dyeing.

Thòisich seo deasbad a mhàir còrr is 100 bliadhna agus aig a’ cheann thall, tha e coltach gun robh Gladstone ceart gu ìre mhòr!

Bha cuimhne agam bhon turas mu dheireadh dhan bhaile gu bheil ìomhaigh ann de Ghladstone sa bhaile is mar sin, chaidh mi ann gus dealbh a thogail.

Mhothaich mi gu bheil còta fada air. Ann an uamha, tha an còta dubh agus thug e orm smaoineachadh air Neo agus an t-seacaid leathair aige san fhilm The Matrix.

Smaoinich – William Ewart Gladstone, action hero!

Lieutenant: I think we can handle one elderly Liberal politician. I sent two units, they’re bringing him down now.

Agent Smith: No lieutenant, your men are already dead.

Agus gu dhearbha, is bochd nach robh cumhachdan mar Neo aig Gladstone – b’ urrainn dha a bhith air deagh bhreabadh a thoirt do Thaigh nam Morairean nuair a dhiùlt iad gabhail ri a Bhile airson Fèin-riaghladh na h-Èireann ann an 1893, ged a bha Taigh nan Cumantan air bhòtadh air a shon!

Agus a’ bruidhinn air eachdraidh na h-Èireann, chaidh mi gu Cuimhneachadh a’ Ghorta Mhòir mus deach mi air ais gu Lime Street gus an trèana a ghlacadh air ais a Ghlaschu.

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Fios naidheachd: Comataidh ag iarraidh guth Albannach nas treasa aig a’ BhBC

Le Oifigear Gàidhlig

Tha Comataidh ag iarraidh gum bi guth Albannach nas làidire aig a’ BhBC agus gum bi iad a’ dèanamh comharrachadh nas soilleire air cumhachdan tiomnaichte ann an craoladh nan naidheachdan Feumaidh barrachd ghuthan Albannach a bhith aig a’ BhBC ag innse sgeulachdan Albannach, feumaidh iad a bhith nas soilleire mu chùisean tiomnaichte agus glèidhte nan … Leugh an corr de

Tadhail air Blog Pàrlamaid na h-Alba

Imposter syndrome- turas ann an 1d clas!

Le alasdairmaccaluim

Airson a’ chiad turas riamh, chaidh mi air trèana first class às dèidh dhomh rùp a bhuannachadh air Seatfrog airson àrdachadh bho thiocaid àbhaisteach.

Bha mi a’ dol eadar Liverpool Lime Street agus Glaschu le Trans Pennine Express. Fhuair mi fìor fìor bhargan airson na tiocaid sa chiad dol a-mach air dìreach £10.

Fhuair mi àrdachadh air £15 a bharrachd, is mar sin, chosg an turas air ais a Ghlaschu £25 uile gu lèir. Tha na gheibh thu ann an 1d clas eadar-dhealaichte le diofar chompanaidhean rèile is mar sin, cha robh mi cinnteach cò ris a bhiodh e coltach agus am faighinn luach an airgid.

Chaidh mi air bòrd an trèana aig Lime Street agus bha bòrd spaideil ann le solas agus botal uisge an-asgaidh. Ach na b’ fheàrr na sin, fhuair mi cathair a bha tòrr na bu chofhurtaile na na cathraichean àbhaisteachd agus a nì tilt cuideachd – car coltach ris an fheadhainn air an trèana caidil.

Bha sin uile OK, ach bha clàr-bidh air a’ bhòrd cuideachd agus bha a h-uile rud air an-asgaidh!

Fhuair mi cothrom air aran goirid no pretzels agus air deoch. Thagh mi fìon dearg. Air an trèana, bha clàr-bidh dinneir ann agus thugh mi coiridh lentil vegan a bha gu math blasta. Às dèidh dinneir, fhuair sinn deoch eile agus cothrom air barrachd bhriosgaidean. Agus eadar Carlisle agus Glaschu, fhuair sinn deoch eile.

Bha an tè a bha a’ coimhead às ar dèidh uamhasach laghach agus cuideachail agus bha sinn gu math feumail oir bha imposter syndrome orm gu mòr – cha robh mi idir a’ faireachdainn spaideil gu leòr airson a bhith 1d clas!

’S ann a bha an earrann 1d Clas air an trèana gu math sàmhach. Cha robh ann ach ochdnar ann aig a’ char as trainge. Chan eil fhios agam cò ris a bha standard class coltach air an trèana seo, ach an turas mu dheireadh a bha mi air trèana Trans Pennine Express, eadar Manchester agus Glaschu, bha pàrtaidh de dheugairean a’ suidhe ri mo thaobh a bha a’ dèanamh air Barrow, air an robh an dà chuid fancy dress agus smùid a’ chofaidh …

Mar sin, dh’fhaodainn obair eadar-theangachaidh a dhèanamh air an t-slighe – agus rinn mi barrachd air an £15 a chosg an t-àrdachadh bhon eadar-theangachadh.

Fhuair mi dìnnear, greimein bìdh dà thuras agus trì glainnichean fìona uile taobh a-staigh an àrdachaidh air £15. Nam bithinn air rudeigin a cheannaich a-mach à Marks & Engels no Sainsburys, bhiodh e na bu daoire na sin. Mar sin, chanainn gum b’ fheuch e seatfrog fheuchainn – chan eil e a’ cosg dad gus tagradh a chur a-steach agus ma bhios thu soirbheachail, glè mhath, ach mur eil, cha do chaill thu dad agus faodaidh tu carry-out fhaighinn sna bùithtean!

Bhithinn deònach sin a dhèanamh a-rithist ma tha a’ phrìs OK.

Alasdair

Ag èisteachd ri: Rolling Stones: Get Yer Ya-Ya’s Out (Live), 1970. 8/10.

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Aldarnaigh, Eileanan Caolais Shasainn	Tha rathad-iarainn beag snog ann an Alderney ann an Eileanan a’ Chaolais le seann trèana tiùb à Lunnainn! Agus bu toil leam a dhol gu Gearnsaidh is Deàrrsaidh cuideachd fhad ’s a bhios mi ann oir is toil leam dùthchannan beaga le mion-chànanan.
Eilean Lundy, Caolas Bristol, Sasainn	Eilean beag ann an Devon a tha ainmeil bhon Shipping Forecast a bha uair na “mheanbh-nàisean” le uachdaran craicte a bha den bheachd gur e seòrsa Rìgh a bh’ ann a dh’fheuch ris na stampaichean agus an t-airgead fhèin a bhith aige. Agus mas math mo chuimhne, tha fionn-sgeul caran fortean ann mu mar a tha an t-eilean ann an Sasainn seach sa Chuimrigh.
Enys Lannvanagh (Looe Island), A’ Chòrn	An cuala tu riamh an t-òran Jerusalem – òran nàiseanta neo-oifgeil Shasainn? And did those feet in ancient time, Walk upon Englands mountains green: And was the holy Lamb of God, On Englands pleasant pastures seen! Uill, a rèir beul-aithris, ’s e an fhreagairt “no but he was in Cornwall!” agus ’s ann ann an Eilean Looe, Kernow, a bha e an da-rìribh. A rèir an fhionn-sgeòil, bha Seòsamh Arimatia air turas malairt gus meinneadairean fhaicinn sa Chùirn agus bha Iosa ann còmhla ris. Bha na Còrnaich caran garbh is bha Iosa na bhalach òg is mar sin, chaidh Iosa fhàgail air an eilean fhad ’s Seosamh ri barganachadh Chaidh an t-eilean a cheannaich le dà bhoireannach caran craicte anns na 1960an cuideachd agus sgrìobh iad dà leabhar sgoinneil mu am beatha ann. Tha an t-eilean dìreach ri taobh baile Logh/Looe (far am bi iad a’ filmeadh Beyond Paradise agus a’ cumail a-mach gu bheil iad ann an Devon!) agus tha meur-loidhne àlainn ann eadar Logh/Looe agus Lyskerrys/Liskeard. Agus mu dheireadh, tha an t-ainm Enys Lannvanagh gu math coltach ris a’ Ghàidhlig: tha e a’ ciallachadh “Innis Lann-mhanach.”
Syllan – na h-Eileanan Scilly, a’ Chòrn	’S e Kernophile gu cùl a th’ annam agus ged a bha mi air tìr-mòr na Cùirne, cha robh mi riamh sna h-Eileanan Scilly. Tha mi ag iarraidh a dhol ann air an trèana cadail eadar Loundres/Lunnainn agus Pennsans/Penzance agus an uair sin air a’ bhàta. Tha sreath leabhraichean eucoir fìor mhath mu na h-eileanan mu DC Ben Kitto le Kate Rhodes cuideachd.
Sealtainn	Bha mi anns a h-uile siorrachd ann an Alba – ach a-mhàin Sealtainn agus mar sin tha mi airson a dhol ann gus am bi mi air Alba air fad fhaicinn. Bidh a h-uile duine as aithne dhomh ag ràdh “Tha Sealtainn OK, ach tha Arcaibh fada nas fheàrr”. Agus leis an fhìrinn innse, tha sin a’ cur ris a’ mhiann agam Sealtainn fhaicinn! (Agus feumar a ràdh gu bheil Arcaibh air leth fhèin math – agus ma tha e fiù ’s a leth cho math ri Arcaibh, bidh e sgoinneil).
Scilly gu Sealltainn	Ma tha mi a’ dol do na h-eileanan as fhaide a tuath agus as fhaide a deas anns an RA, saoilidh mi gum b’ fhiach e a dhèanamh san aon turas! Is iomadh duine a nì Lands End>Taigh Iain Ghrot ach tha seo nas hardcore! Dhèanainn le còmhdhail phoblach e. Bheireadh e beagan làithean, tòrr mòr obair planaidh agus airgead gu leòr ach ’s ann a bhiodh e sgoinneil.
Diuranais	Tha mi gu mòr airson a dhol air a’ bhus eadar Inbhir Nis agus Diùranais. Cha robh mi riamh ann an Cataibh an ear agus chuala mi gur e seo fear de na tursan bus as fheàrr san t-saoghal. (Agus ged a bha mi air a’ chosta a tuath ann an Inbhir Theòrsa, tha e fhathast doirbh dhomh creidsinn gu bheil costa aig tippy-top na h-Alba!)
San Francisco	Chan eil mi a’ dol a dhol gu na stàitean gus am bi rudan ciallach is sàbhailte an sin a-rithist, ach cò nach biodh airson càraichean càbaill suaicheanta a’ bhaile fhaicinn? Bu toil leam a dhol air turas fada aig Amtrak cuideachd – is dòcha New York gu San Francisco. Carson a tha bratach California ann an Gàidhlig Mhanainn an seo? Leugh am bloga seo.
Stroma	An aon eilean ann an Gallaibh agus bha sluagh a’ fuireach ann gus tòiseach nan 1960an. Tha turasan dhan eilean gu bhith a’ tòiseachadh am-bliadhna fhathast agus is mi a bhios a’ dol ann.
Monaco	Is toil leam “meanbh-stàitean” agus bha mi sa Bhatacan mar-thà. Tha mi ag iarraidh a dhol gu Monaco a-nis – cha toil leam daoine bheartach is càraichean mòra, no gu dearbha, an Grand Pris no casinothan, ach tha an dàrna lìonra rèile as lugha san t-saoghal aig an dùthaich bheag seo (às dèidh a’ Bhatacain). Ma tha tìde no airgead gu leòr agam, bu toil leam a dhol gu Andorra, Liechtenstein is San Marino cuideachd gus am faic mi a h-uile meanbh-stàit Eòrpach!
Rònaigh	Tha a h-uile duine air a bhith ann an Hiort a-nis. Cha mhòr nach e Times Square a th’ ann sna làithean seo!. Mar sin, tha mi ag iarraidh dhol gu eilean tòrr nas iomallaiche – Rònaigh. Leugh mu tòrr mu eachdraidh inntinneach an Eilein. ’S e an aon trioblaid a th’ agam nach eil fios agam ciamar a thèid mi ann. A bheil fhios aig duine? Is toil leam na h-eileanan iomallach anns na h-Eileanan an Iar. Ma bhios cothrom agam, bu toil leam na h-Eileanan Seunta, Na h-Eileanan Flannach, Sùlaisgeir agus fiù ’s Rocal fhaicinn cuideachd. Tha ùidh mhòr air a bhith agam ann an eileanan beagan mar seo fad bhliadhnaichean bho leugh mi The Farthest Hebrides le Alasdair Alpin MacGregor agus St Kilda and Other Hebridean Outliers le Frank Thompson.
Na Blascaodaí	Ma tha An Blascaod Mór math gu leòr do Pheig f***ing Sayers, tha e math gu leòr dhomhsa! Leugh mi na leabhraichean uile mun na Blascaodaí agus tha mi ag iarraidh a dhol ann.
Eilean na Deasghabhalach (Ascension Island)	Eilean beag ann an taobh deas na h-Atlantaig. A bharrachd air eileanan iomallach ann an Alba, tha ùidh mhòr agam ann an St Helena, Tristan da Cunha, South Georgeia, na h-Eileanan Fàlclannach agus Pitcairn am measg eile – ach ‘s e Eilean Deasghabhalach às fheàrr leam! Tha am pleana eadar Sasainn agus na h-eileanan Fàlclannach a’ stad ann air an t-slighe.


Clì: M Aubergene, Deas: Bobby Chariot