Tog Blog

Cha toigh leam am plìon ud

Tomhas de bhàrdachd eile. Tha seo co-cheangailte ris na beachdan aig mòran de luchd-“cha bu chòir” air na meadhanan sòisealta nuair a thug iad mun aire droch-bhuil “Breat-a-mach”. Dhan sgrìobhadair seo, bha nàdar de “phlìonas” a’ tighinn tarsaing anns a’ bheòlagraich mhilis a bha a-nis a’ dol air ais ’s air adhart air Twitter eadar muinntir “bu chòir” agus “cha bu chòir”.

Cha toigh leam am plìon ud

Beul-bòidheach muinntir “nach bu chòir”

guth a ràdh tuilleadh,

oir cha toigh leam am plìon ud.

B’ e an-dé an latha agus an-sin an t-àm,

ach b’ e Lunnainn an taghadh

’s chan e Bhruiseal an roghainn,

is cha toigh leam am plìon ud.

“Cha ghabh an Roinn-Eòrp’ sinn

a-muigh no ’mach ,

is chan fhaighear an-dé

air ais an-diugh”, ars’ iadsan.

B’ e Lunnainn an taghadh

is cha b’ e Bhruiseal an roghainn.

cha toigh leam am plìon ud.

A’ gabhail orr’ an-diugh gun till an tìm

a thugadh air falbh leis na breugan mìn,

ged a b’ e Lunnainn an taghadh

’s nach b’ e ’Bhruiseal an roghainn. …

…Ò, cha toigh leam am plìon ud!

Mur b’ e Murphy, no Brown,

cò ach Darling nan àite?

Ach, fhuair sinn Mundell beag

leis an fhaite-ghàire.

Ò, cha toigh leam am plìon ud!

Chuir iad às an cuirp

mun t-suaile san domhain

“Dar a ruigeas sinn am bàrr,

se an sgeir a bhios fodhainn!”

…Cha toigh leam am plìon ud….

Gach neach ´s a thoil fhéin

“Och is ochan nan och éire!” …

… B’ e Lunnainn an taghadh

’s cha b’ e ’Bhruiseal a roghainn. …

.. Ubh, cha toigh leam am plìon ud.

Le Steaphan Mac Risnidh

Tadhail air

Gaelic 2030 conference – summary #gàidhlig #cleachdi

Le Oifigear Gàidhlig

The Scottish Parliament’s think-tank Scotland’s Futures Forum held a conference about Gaelic on the 6th of December. It was entitled ‘Buaidh is piseach – Scotland 2030: Gaelic – what would success look like?’ The aim of the conference was to look forward at the position that Gaelic could and should have in 2030 and further … Leugh an corr de

Tadhail air Blog Pàrlamaid na h-Alba

Gàidhlig gun ghnè?

Le lasairdhubh

lenguaje_inclusivo Ciamar a bhiodh eadh, nam faigheamaid cuidhteas gnè agus na tuisealan ann an Gàidhlig? Thòisich mi a’ smaoineachadh air an ceist seo an dèidh dhomh alt a leughadh anns an Washington Post mu oidhirp seòrsa Spàinnis a chruthachadh gun ghnè ann an Argentina, air sàillibh ’s gu bheil cuid am beachd gu bheil ceangal eadar cànan le gnè agus gnèitheachas.

Abair gun dèanadh gluasad dha leithid diofar nam obair-sa. An ùine a bhios mi a’ cosg a’ feuchainn ri gnè agus na tuisealan a sparradh a-steach ann an inntinnean na oileanaich bochd agam, cha ghabh eadh tomhas. Is gann gun tig neach thugam a-nis a-mach à FMG le gnè agus na tuisealan coileanta aca, agus fiù ’s am measg cuid a fhuair Gàidhlig san dachaigh agus FMG, is àbhaist gum bi gnè agus na tuisealan aca fhathast cugallach.

O chionn fhada, dh’fheòraich mo cho-obraiche, Meg Bateman, carson a tha sinn fhathast a’ teagasg riaghailtean nach eil bitheanta tuilleadh? Carson a dh’fheumas sinn uibhir de phinn dearg a chleachdadh nar n-obair? (Faic: Gàidhlig Ùr, 2010)

Na gabhaibh dragh. Chan eadh rud a nì aon neach fa leth a tha seo. Bidh mi fhathast a’ teagasg na seann riaghailtean. Gus obair fhaighinn agus gus a bhith air an aithneachadh mar Ghàidheil le ’deagh Ghàidhlig’, feumaidh na riaghailtean traidiseanta uile a bhith aig na oileanaich agam. Ach ’s fhiach eadh faighneach, le bhith a’ cumail oirnn a’ teagasg na riaghailtean seo, dè da-rìribh a tha sinn a’ glèidheadh, agus dè na cothroman a tha sin a’ call?

Dè ur beachd?

PS, seo na riaghailtean gun-ghnè a chleachd mi gu h-àrd:

Riochdair: an seann riochdair neodrach Gàidhlig, eadh;

Riochdair sealbhach: am fear fireann, a (le sèimheachadh), ach chan eil fios agam gu bheil seo ceart. Is dòcha gum bu chòir riochdair sealbhach neodrach fa-leth a chleachdadh;

An t-alt singilte: an/m, (gun sèimheachadh, gun t-) anns a h-uile tuiseal;

An t-alt iolra: na (gun h-) anns a h-uile tuiseal;

Am buadhair: gun sèimheachadh, gun chaolachadh anns a h-uile tuiseal;

An t-ainmear singilte: gun chaolachadh anns a h-uile tuiseal;

An t-ainmear iolra: am foirm bunasach iolra anns a h-uile tuiseal.

Chan eil fhios ’m dè mholainn fhathast a thaobh riochdairean roimhearach, no riochdairean roimhearach sealbhach. Beachdan?

Tadhail air Air Cuan Dubh Drilseach

Geàrr-chunntas air Co-labhairt #Alba2030 #gaidhlig

Le Oifigear Gàidhlig

Chùm Fòram Alba air Thòiseach, tanc smaoineachaidh Pàrlamaid na h-Alba co-labhairt mun Ghàidhlg air 6 Dùbhlachd. B’ e ‘Buaidh is piseach – cò ris a bhiodh soirbheas dhan Ghàidhlig coltach’ an t-ainm a bh’ oirre. B’ e amas na co-labhairt coimhead air adhart ri suidheachadh na Gàidhlig ann an 2030 agus nas fhaide air adhart … Leugh an corr de

Tadhail air Blog Pàrlamaid na h-Alba

On Gaelic, Language and Identity

Le Bella Caledonia Editor

Scotland is evolving as a country, as a cultural entity, as a place that knows itself. * The contradictory and dividing myths we’ve told ourselves (and been told) are falling apart. One of the enduring mythologies is that of the “divided self” – from the “double and divided” Scottish self in literature including Hogg’s The […]

Tadhail air Ghetto na Gàidhlig – Bella Caledonia

Education and the colonisation of the Gàidhlig mind … 2

Le Bella Caledonia Editor

Part two of Iain MacKinnon’s exploration of colonisation and education in the Scottish and global context – see part one here. In the nineteenth century fairly direct forms of oppressive violence and terror appear to have been used in efforts to frighten young Gaels into abandoning their language. That physical force and forms of psychological […]

Tadhail air Ghetto na Gàidhlig – Bella Caledonia

Education and the colonisation of the Gàidhlig mind

Le Bella Caledonia Editor

In 1755 the Scottish Enlightenment historian and future rector of Edinburgh University, Reverend William Robertson, delivered a sermon on the role of ‘the divine wisdom, in the government of the world’. Robertson was convinced that Christianity’s role in history was to redeem the vices and perfect the virtues of all human societies, and his sermon […]

Tadhail air Ghetto na Gàidhlig – Bella Caledonia

அந்த செய்தித்தாள் – Am Pàipear

Le Gordon Wells

ஊஸ்ட் சமுதாயத்திற்காக முதன்மையாக சேவை செய்யும் செய்தித்தாளை பற்றிய ஒரு குறும்படம் இது. இந்தப் படத்தில் எவ்வாறு செய்திகள் பல இடங்களிலிருந்து சேகரிக்கப்பட்டு, நன்கு வடிவமைக்கப்பட்டு, அவற்றின் உண்மைத்தன்மை சரிபார்க்கப்பட்டு பின் அச்சில் வெளியிடப்படுகிறது என்பதைப்பற்றிய விளக்கம் தெளிவாக படமாக்கப்பட்டுள்ளது.

The sharing of Gaelic voices extends to another new language today, thanks to the kind collaboration of Dr Dharani of the Government Arts and Science College in Avinashi. She has now recorded a Tamil voiceover for our documentary on the Uist community newspaper, Am Pàipear, first published eight years ago, with feature stories on Norman Maclean and Tobar an Dualchais.

This emerges as a welcome spin-off benefit from the “Mediating Multilingualism” project in which Gordon Wells is involved through UHI and Soillse. Dr Dharani had already taken Clilstore into new linguistic territory through her interview with Gordon at the International Language Fest in Shillong, available here. Complementing that later with this longer film was then a simple question of translating the script and recording the new narration – all done on a mobile phone and transferred instantaneously from India to Scotland via Facebook Messenger!

Here’s the film:

And you can follow it on Clilstore too (with wordlinked transcript) in Unit 8020: http://multidict.net/cs/8020

Watch this space for more contributions from India soon, and remember new voices and “other tongues” are always welcome on Island Voices from anywhere in the world!

Tadhail air Island Voices – Guthan nan Eilean

Scottish Gaelic’s Journey to Duolingo

Le Bella Caledonia Editor

Ciaran Iòsaph MacAonghais – a Primary Teacher from Fort William and co-creator of the Scottish Gaelic Duolingo course – takes us through Scottish Gaelic’s journey to Duolingo. [follow Ciaran at @thaseomath ] Scottish Gaelic is the latest language to feature on Duolingo – the world’s largest language learning platform. Over 50,000 people have signed up to […]

Tadhail air Ghetto na Gàidhlig – Bella Caledonia

Dè th’ ann a tha fàgail latha Naoimh Anndra cho àraid, cho speisealta? + 2 yr

Le Neil McRae

Well a chàirdean, mun àm seo dhen a’ bhliadhna bidh Gilleasbuig air bhioran, mar a shaoileadh sibh, agus sùil aige ri Corporate tweets an dearbh latha seo fhèin [30mh Sàmhain].

Oir bha latha Naoimh Anndra a-riamh na rud tana, lom mus robh na tweets chorparra ann agus a’ togail ceann a h-uile còig mionaidean, suas gu 5f co-dhiù, agus iad gu sunndach a’ dùsgadh blàths ann an gach cridhe is anam a

Tadhail air Gilleasbuig Aotrom