Category: Heritage Railway

Tha fios agad daonnan cò na daoine a tha a’ feitheamh ri trèana 08:21 eadar Glaschu, an t-Òban/An Gearasdan agus Malaig.

Airson a’ mhòr-chuid de thrèanaichean aig an àm sin den latha, tha drèin agus aodach obrach air daoine. Tha muinntir trèana na Gàidhealtachd an Iar gu math eadar-dhealaichte – cluinnidh tu iomadh cànain, tha daoine ann le botannan coiseachd agus bagaichean droma, ùidheamachd spòrs, slatan iasgaich, sgithean, teantaichean, bataichean coiseachd agus coin! Tha mi a’ smaoineachadh gum faca mi fiu ’s canù air bòrd uair!

Tha na daoine sona agus tha e follaiseach gu bheil tòrr de na daoine a’ dèanamh rudeigin a tha air “liosta na lice” aca – Slighe na Gàidhealtachd an Iar no Slighe a’ Ghlinne Mhòir no a’ dol air turas mòr air feadh na Gàidhealachd no eile.

Agus ’s ann tric a chluinneas tu a’ Ghàidhilg air an trèana sin cuideachd.

Is toil leam cuideachd mar a bhios an trèana a’ sgaradh sa Chrìon-làraich leis an dàrna leth a’ dol dhan Òban agus an leth eile dhan Ghearasdan agus an uair sin gu Malaig.

An turas seo, bha mi a’ dèanamh air a’ Ghearasdan airson a dhol gu Rathad-iarainn Inbhir Gharadh.

Seo an treas turas agam dhan rathad-iarainn agus tha rudan air atharrachadh gu mòr bho bha mi ann an toiseach mu 10 bliadhna air ais.

Sa chiad dol a-mach, tha seirbheis bus ùr aig Ember eadar an Gearasdan agus Inbhir Nis (taobh Inbhir Gharadh) a tha a’ fàgail ann an deagh àm airson coinneachadh ris an trèana à Glaschu.

An turas mu dheireadh a bha mi ann, cha robh amannan nam busaichean math idir agus bha agam ri bus air leth tràth fhaighinn fad nas slighe bho Ghlaschu agus bha agam ri èirigh aig 04:30 sa mhadainn! An turas seo, b’ urrainn dhomh èirigh aig àm reusanta agus trèana 08:21 fhaighinn agus bus fhaighinn bhon Ghearasdan an uair sin le tìde gu leòr a dhol dhan bhùth agus dhan taigh-bheag  Leig seo leam cuideachd obair a dhèanamh air an trèana – obair gu leòr airson pàigheadh airson an turais!

Chaidh an turas seachad gu luath leis gun robh mi ri eadar-theangachadh agus chan fhada gus an robh mi sa Ghearastan airson bus Ember a ghlacadh gu Inbhir Gharadh. Canaidh mi barrachd mun turas bus agam san ath bhloga.

Bha Stoirm Dave gu bhith ann ach a rèir aithris na sìde, bha e gu bhith OK gu 3:30 no mar sin agus mar sin, cha robh cus dragh orm.Tha stad a’ bhus aig doras a’ Great Glen Water Park agus tha an rathad-iarainn dìreach dhà no trì mionaidean air falbh air chois.

Tha Rathad-iarainn Inbhir Gharadh is Chille Chuimein na phròiseact gus pàirt den t-seann rathad-iarainn eadar an dà bhaile ath-fhosgladh mar rathad-iarainn glèidhte. Tha am pròiseact stèidhichte ann an Stèisean Inbhir Gharadh, a tha anns an Lagan pìos beag a-mach à Inbhir Gharadh fhèin.

Dhùin an rathad-iarainn air 31 Faoilleach 1946 (6 latha mus do rugadh m’ athair nach maireann!), dìreach 43 bliadhna bho dh’fhosgail e – agus cha do mhair na seirbheisean do luchd-siubhail ach 30 bliadhna.

Cha robh an loidhne thùsail soirbheachail idir ach tha na daoine a tha an sàs sa phròiseact an dùil gum bi loidhne ghoirid do luchd-turais soirbheachail agus gun tarraing e daoine chun an àite.

Thoisich am pròiseact bho chionn 10 bliadhna agus leis gun robh an rathad-iarainn air a bhith dùinte fad 60 bliadhna, cha robh an stèisean idir ann an deagh staid. Chan fhada, ge-tà gus an robh na lusan, preasan is craobhan air falbh is gun robh beagan trac sìos agus shunter beag agus seada beag mar thaigh-tasgaidh ann.

An turas seo, an treas turas agam ann, bha atharrachaidhean mòra rim faicinn. Tha an trac a-nis nas fhaide le mu ¼ mìle ann a-nis agus le taobh-loidhne le seada einnsein ann.

Tha an loidhne air a dhol cho fada is as urrainn dhi gu tuath air an down line (a dh’ionnsaigh Cille Chuimein) ach tha planaichean aig an sgioba a-nis trac a chur sìos gu Lagan air an up line agus aig a’ cheann thall bu chòir gum bi mu mhìle de thrac ann uile gu lèir.

A bharrachd air adhartas leis na trèanaichean mòra, tha meanbh-rathad-iarainn ann cuideachd.

Tha coltas gu math eadar-dhealaichte air an làraich a-nis cuideachd oir chaidh na craobhan uile air a’ bheinn ri taobh an stèisean a ghearradh sìos le Coimisean nan Coilltearachd bho bha mi ann mu dheireadh, a’ fàgail coltas caran maol air an àite! Chithear an t-eadar-dhealachadh an seo ann an dealbhan a thog mi ann an 2022 agus 2026.

Bha mi ann airson latha fosgailte na Càisge agus bha gu leòr an làthair. Rud brosnachail, b’ e gun robh a’ mhòr-chuid an làthair às a’ choimhearsnachd fhèin. Tha e math gu bheil taic muinntir an àite ris a’ phròiseact. Ach bha gu leòr anaragan rèile ann cuideachd mar mi fhèin!

Fhuair mi cothrom a dhol air an trèana bheag agus air an trèana mhòr agus gus deagh shùil a thoirt air an làrach air fad agus gus cabadaich le cuid de na saor-thoilich.

Ma tha thu a’ dràibheadh seachad air an A82, no a’ coiseachd no a’ rothaireachd air Slighe a’ Ghinne Mhòir, is fhiach e a dhol ann is sùileag bheag a thoirt air an làraich. Tha e dìreach deas air Loc Canàil an Lagain.  

Alasdair