iomairt

Iomairt an latha: Gàidhlig airson Glaschu Mheadhain agus Waverley Dhùn Èideann

Chan eil figearan ann air cia mheud duine aig a bheil Gàidhlig a chleachdas gach stèisean ann an rathaidean-iarainn na h-Alba.

Ach nam biodh figearan againn, le deamografics na Gàidhlig mar a tha iad, chuireadh e iongnadh mòr orm mura b’ e Stèisean a’ Mheadhain ann an Glaschu an stèisean leis an àireamh as motha de luchd-cleachdaidh aig a bheil Gàidhlig. Agus a bharrachd air sin, bidh na mìltean mòra de luchd-ionnsachaidh agus luchd-taic ga chleachdadh cuideachd.

Tha mi cinnteach gum biodh Stèisean Waverley am measg nan stèiseanan leis an àireamh as motha de luchd-cleachdaidh le Gàidhlig cuideachd.

A bharrachd air sin, is iad Glaschu Mheadhain agus Waverley D.È an dà stèisean far a bheil daoine a’ tighinn a-steach à dh’Alba bhon taobh a-muigh – ’s e stèiseanan eadar-nàiseanta cudromach a th’ annta.

Air an adhbhar seo, tha e gu math mì-fhortanach gur iad Central is Waverley an dà stèisean ann an Alba aig nach eil soidhnichean Gàidhlig fhathast.

Carson a tha seo?

Tha cha mhòr a h-uile stèisean ann an Alba air a ruith le ScotRail ach ann an suidheachaidhean far a bheil grunn diofar chompanaidhean a’ cleachdadh stèisean mòr, tha na stèiseanan sin air an ruith le Network Rail. Tha 20 stèisean air an ruith le Network Rail: 18 dhiubh ann an Sasainn agus Stèisean a’ Mheadhain agus Dùn Èideann ann an Alba.

Mar sin, ged a soidhnichean Gàidhlig aig stèiseanan ScotRail, chan eil iad air na stèiseanan aig Network Rail.

Rinneadh iomairtean beaga air a’ chuspair seo thar nam bliadhnaichean agus chaidh dà shoidhne a chur suas aig Waverley Dhùn Èideann taobh a-muigh togalach an stèisein air an t-slighe a-steach gu Tunail Gàraidhean Sràid a’ Phrionnsa. Ach chan eil iad ro fhollaiseach agus chan eil gin ann an Stèisean a’ Mheadhain.

Rud a tha nas neònaiche buileach, ’s e gu bheil soidhnichean Gàidhig san Low Level ann an Glaschu Mheadhain (a tha air a ruith le ScotRail ach chan anns san High Level a tha air a ruith le Nework Rail!)

Carson a tha mi a’ togail seo an-dràsta?

Tha atharrachaidhean mòra air faire do na rathaidean-iarainn agus rathaidean-iarainn Bhreatainn a’ dol air ais dhan roinn phobalaich. Thathar a’ cur às do Network Rail agus thèid ath-bhranndachadh (rebranding) a dhèanamh air na stèiseanan aca nuair a thèid an gabhail thairis le Great British Railways. Seo deagh chothrom gus dèanamh cinnteach gun tèid soidhnichean Gàidhlig a chur san dà stèisean as motha agus as cudromaiche ann an Alba agus leis gu bheilear a’ dèanamh ath-bhranndachadh, bidh e an-asgaidh cuideachd.

Le Achd nan Cànan Albannach agus a h-uile coltas ann gum bi inbhe mar sgìrean cànain sònraichte aig Glaschu is Dùn Èideann, tha argamaidean làidir ann airson soidhnichean Gàidhlig ann am prìomh stèiseanan nan cathair-bhailtean as motha againn.

Seo deagh àm do luchd na Gàidhlig agus do na buidhnean Gàidhlig a’ chùis a thogail leis na h-ùghdarrasan iomchaidh.

Tha mi air litir no dhà a sgrìobhadh agus cuiridh mi fios nuair a gheibh mi freagairt.

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Iomairt bheag – Caledonian Sleeper

Le alasdairmaccaluim

Gach turas a bhios mi a’ dol a Lunnainn, ’s e an trèana-oidhche, an cadalaiche “The Caledonian Sleeper” a bhios mi a’ faighinn.

Tha mi air sgrìobhadh mu dheidhinn an seo iomadh turas roimhe – ag ràdh gu bheil an trèana is an t-seirbheis sgoinneil ach gu bheil na prìsean cho àrd is nach eil an trèana idir cho practaigeach ’s a bha uair.

Fhuair mi ceisteachan air-loidhne bhon Chaledonian Sleeper an-diugh: Help shape the future of the Caledonian Sleeper.

Seo na sgrìobh mi aig an deireadh:

I’d like to see a reform of the fares. Before the new trains, travel was reasonable whether travelling by seat or having a berth. My whole family used to use it. Since the new trains came in, the fares have become too expensive for berths and it’s now too expensive for the whole family to go or for me to get a berth while travelling individually. I only now use it seated as having a berth is now more expensive than getting a day train and a hotel.

The Caledonian Sleeper needs to get the right balance between being a luxury experience for tourists and being a public transport service. Even business travel by berth is likely to be discouraged by the high costs, particularly in this post-Covid world. Given that it is subsidised by the Government, having it serve mostly as a luxury experience for tourists may make it more difficult to justify in the long term. The social and environmental benefits are more important. I’m not saying it shouldn’t be a luxury experience too, just that some reasonably priced berths should be made available again.

It would also be good to have a Saturday night service. With business being less of a key driver, I’m sure there would be no trouble filling it!

As a Gaelic speaker, I would also like to see the Caledonian Sleeper make some use of Gaelic in its branding and communications – particularly now that the Scottish Languages Bill has been passed.

Mas e is gum faigh thu an ceisteachan bhon Chaledonian Sleeper, bhiodh e sgoinneil nan toireadh tu iomradh air a’ Ghàidhlig ann cuideachd. Togar càrn mòr bho chlachan beaga!

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean

Co-chomhairle chudromach mu chòmhdail phoblach #gàidhlig

Le alasdairmaccaluim

Tha Riaghaltas na h-Alba a’ sireadh bheachdan air còmhdhail phoblach an-asgaidh do dh’òigridh fo aois 19 aig an àm seo.

Tha a’ cho-chomhaile fosgailte gu 7 Dubhlachd.

Seann bhusaichean taobh a-muigh Pàirce na Banrigh, Glaschu

Chithear am pàipear co-chomhairle an seo agus faodar beachdan a chur a-steach air a’ cheisteachan air-loidhne.

Tha mi air mo chuid bheachdan a chur a-steach mar-thà – anns a’ Ghàidhlig mar a bhiodhte an dùil. Thuirt mi gur e fìor dheagh rud a bhiodh ann a thaobh co-ionannachd shòisealta agus a thaobh na h-àrainneachd.

Thuirt mi cuideachd, ge-tà, gum bu chòir tramaichean, an Subway agus seirbheisean rèile ionadail a bhith an-asgaidh do dhaoine fo aois 19 cuideachd gus cothrom na fèinne a thoirt do gach modh còmhdhail. Tha seo fìor gu sònraichte ann an àiteachan far a bheil ceanglaichean rèile nas fheàrr na na seirbheisean bus.

Ma tha thu airson am pàipear co-chomhairle a leughadh sa Ghàidhlig, tha Còmhdhail Alba fìor mhath a thaobh a bhith ag eadar-theangachadh sgrìobhainnean dhan Ghàidhlig.

Chuir iad Gàidhlig air pàipear ro-innleachd nan rathaidean-iarainn bho chionn goirid nuair a rinn mi iarrtas. Ma tha sibh airson am pàipear seo fhaicinn sa Ghàidhlig, cuir fios thuca air info@transport.gov.uk.

Agus ma tha sibh a’ gabhail pàirt sa cho-chomhairle, ge b’ e dè am beachd a chuireas sibh a-steach, cuir a-steach do chuid bheachdan sa Ghàidhlig!

Ma tha thu a’ fuireach ann an Glaschu, tha a’ chomhairle a’ dèanamh co-chomhairle mu chòmhdhail cuideachd. Bidh e a’ tighinn gu crich air 30/10 ach ma tha thu luath, tha cothrom ann do bheachdan a chur a-steach fhathast!

Chuir mi mo bheachdan fhèin a-steach: mhol mi siostam meatro, Cross-rèile Ghlaschu agus seirbheis bus ann an làmhan a’ phobaill.

Alasdair

Tadhail air Trèanaichean, tramaichean is tràilidhean